سیناریۆکانی بەردەم داهاتووی سوریا

0

نوچەنێت

دۆناڵد ترەمپ، رۆژی چوارشەممەی رابردوو بڕیاری کشانەوەی هێزەکانی سوپای ئەم وڵاتەی لە خاکی سوریا راگەیاند. ئەم بڕیارە چاوەڕواننەکراوەی ترەمپ، لە گەڵ کاردانەوەی توندی ژمارەیەک لە ئەندامانی ئیدارەەکەی و هاوپەیمانانی واشنتۆن رووبەڕوو بووەوە.

لە گەڵ ئەوەی، کە تاکوو ئێستا خشتەیەکی زەمەنی بۆ کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا رانەگەیێندراوە، بەڵام دەگوترێ کشانەوەی ئەم هێزانە بەرەبەرە و بە هەماهەنگی لە گەڵ تورکیا ئەنجام دەدرێت.

هەر جۆنێک بێت کۆتایی ئامادەبوونی ئەمریکا لە شەڕی ناوخۆی سوریا،شوێندانەر دەبێت لە سەر هاوکێشە ناوچەییەکان.

لەم راپۆرتەدا تیشک دەخرێتە ئەگەرەکان و سیناریۆکانی بەردەم داهاتووی سوریا لە دوای کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لەم وڵاتە.

تورکیا

کۆتایی ئامادەبوونی سەربازی ئەمریکا لە سوریا، دەرفەتێک دەخاتە بەردەم ئەنقەرە بۆ پەل هاویشتن و فراوانخوازی هەر چی زیاتری لە ناوچەکە.

تورکیا لە ناوەڕاستی مانگی دیسەمبەرەوە باس لە ئامادەیی و ئەگەری دەستپێکی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی دەکار بۆ سەر هێزە کوردیەکانی رۆژئاوا هەڵکەوتوو لە رۆژهەڵاتی فورات. پێشتر تورکیا هێزی سەربازی خۆی لە رۆژئاوای فورات جێگیر کردووە و ئامانجیشی شەڕی داعش  وهێزە کوردیەکانی ژێر پشتیوانی واشنتۆن بووە. بەڵام هۆکاری پێشڕەوی نەکردنی دەگەڕێتەوە بۆ رێگری کردن لە روودانی شەڕ و بەریەککەوتن لە گەڵ هێزەکانی ئەمریکا، کە لەو ناوچانە جێگیر کراون.

لە ئێستادا بە کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا، ئەگەری هێرش بۆ سەر شاری مینبەج دەتوانێ ئامانجێکی سەربازی تورکیا بێت.

هێزەکانی کوردی رۆژئاوا

بە پێی شرۆڤەی چاودێران و شرۆڤەکارانی سیاسی و سەربازی، هێزەکانی کوردی رۆژئاوا بۆ پووچەڵ کردنەوەی پلانەکانی تورکیا، دەتوانن لە گەڵ رژێمی بەشار ئەسەد بکەونە دانوستانەوە و رێگەی بە هێزەکانی ژێر پشتیوانی ئەسەد بدەن، کە بگەڕێنەوە بۆ ئەو ناوچانەی، کە لە ژێر کۆنتڕۆڵی ئەواندایە.

هێزەکانی کوردی رۆژئاوا لە ساڵانی رابردوو بۆشایی دەسەڵات و نەبوونی هێزەی سەربازی بەشار ئەسەدیان وەک دەرفەتێک گواستەوە و لە ناوچەکانی باکور و باکوری رۆژهەڵاتی سوریا، ناوچەیەکی خۆبەڕێوەبەریان پێکهێنا. ئێستا و لە دوای کشانەوەی ‌هێزەکانی ئەمریکا ئاستەمە کە بتوانن پارێزگاری لەم دەستکەوتە بکەن.

دیمەشق و هاوپەیمانان

بەشار ئەسەد و هاوپەیمانی واتە روسیا و ئێران، لە لاوازبوونی هێزە کوردەیەکان زۆرترین قازانج دەکەن.

بە پێی شرۆڤەی شارەزایانی سیاسی، پێشبینی دەکرێ بەشێک لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی سوریای دیموکراتی بە سەر تورکیا و سوپای سوریا دابەش بکرێت. بۆ وێنە، هێزەکانی لایەنگری بەشار ئەسەد دەتوانن کۆنترۆڵی شارەکانی رەقە و دێرەزوور بە دەستەوە بگرن، ئەمەش بە مانای کۆنتڕۆڵکردنەوەی چاڵە نەوتییەکانە.

بۆچوونێکی دیکە هەیە، کە پێێ وایە بە کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا، چیدی هیچ رێگرێک لە بەردەم ئێران بۆ گەیشتنی بە مەدیتەرانە نامێنێ، ئەمەش بە ریڕەوی زەمینی و بە تێپەڕبوون لە عێراق و سوریا دەگاتە ئەنجام.

روسیاش بەم کشانەوەیە، هێزێکی سەربازی و دیپلۆماسی زیاتری لە شەڕی ناوخۆی سوریا بە نەسیب دەبێت.

داعش

یەکینەکانی پاراستنی گەل، سەرەکیترین فاکتەرن لە هێزەکانی سوریای دیموکراتی، کە وێڕای هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی داعش شەڕی داعشیان کرد.

وێڕای ئەوەی، کە دۆناڵد ترەمپ، باسی لە تێکشکانی داعش کردووە لە سوریا، بەڵام هێزەکانی سوریای دیموکراتی، ئێستاش لە ئامادەباشی تەواودان بۆ بەرەنگاربوونەوەی داعش.

ئەگەر ئۆپەراسیۆنی تورکیا، ببێتە هۆی لاوازبوونی باسی سەربازی ئەم هێزانە، بە ئەگەری زۆر داعش هەلەکە بقۆزێتەوە و جارێکی دیکە کۆنتڕۆڵی بەشێک لە ناوچەکانی سوریا بکات.

هێزە جیهادییەکانی جێگیر لە ئیدلیب

پێدەچێ گروپە جیهادی و چەکدارەکانی جێگری لە ئیدلیب، لە دوای رێککەوتنی وڵاتانی لایەن لە شەڕی سوریا، بکەونە دۆخێکی لاوازەوە.

شرۆڤەکارانی سیاسی پێیان وایە، کە روسیا رێگە بە هێرشی تورکیا بۆ سەر یەکینەکانی پاراستنی گەل دەدات، لە بەرامبەردا سوپای سوریا بەرەو ئیدلیب پێشڕەوی دەکات.

لە وەها هەل و مەرجێکدا، ئەگەری هەیە هێزە جیهادییەکان و ئۆپۆزسیۆنی جێگیر لە ئیدلیب، وێڕای تورکیا هێرش بکەنە سەر هێزە کوردیەکان.

ئیسرائیل

بە بۆچووونی چاودێران، ئیسرائیل دۆڕاوی گەورەی کشانەوەی ‌هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا دەبێت.

نەبوونی هێزەکانی ئەمریکا لە سوریا، بە مانای ئامادەبوونی بەهێزتری ئێرانە بۆ جێگیربوونی سەربازی لە سوریا.

ئیسرائیل، کە تا دوێنێ پشێوازی لە سیاسەتەکانی ترەمپ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکرد، ئێستا رایگەیاندووە، کە رێگە نادات سوریا ببێتە مەیدانی ڕمبازێنی ئێڕان.

Share.

About Author

بوچون نوسین داخراوە.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com