ئامانجی کۆبوونەوە سێ قۆڵییەکە چییە؟

0

نوچەنێت

لە رۆژانی رابردوودا،عادل عەبدولمەهدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق یەکەم سەردانی دەرەکی خۆی ئەنجام دا. بە تێپەڕینی پێنج مانگ و دوای ئەوەی کە عەبدولمەهدی پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراقی بە دەستەوە گرت، بە فەرمی سەردانی میسری کرد.

قاهیرە میوانداری دانیشتنێکی سێ قۆڵی بە بەشداری سەرانی عێراقی،میسری و ئۆردۆنی. سازکرد. میسر لە چەند ساڵی ڕابردوودا میوانداری کۆمەڵێک دیدار و کۆبوونەوەی داخراوی سەرانی عەرەبی کردووە. بە تایبەتی کە بەرپرسانی  ئەمنی و هەواڵگریەکانی وڵاتانی عەرەبی بەشداری زۆربەی ئەم کۆبوونەوانە بوون.

سەردانەکەی سەرۆکوەزیرانی عێراق بۆ میسر، لە کاتێکدا بوو کە سەرچاوەکانی زانیاری باسیان لە پلانی هاوبەشی ئەم سێ وڵاتە بۆ چڕکردنەوەی هاوکاریەکانیان لە ڕووی ئەمنی، سیاسی و بازرگانییەوە کردووە.

گرنگی ئەم کۆبوونەوەیە کە دەگوترێ شای ئوردۆن، رۆڵی نێوەندگێری تێدا بینیوە، لەم ڕووەوە کە بەر لە دەستپێکی کۆبوونەوەی عەرەبی-تونس ئەنجام دراوە، کۆبوونەوەیەک کە بڕیارە رۆژانی داهاتوو بەڕێوەبچێت.پێشبینی دەکرێ ئەم کۆبوونەوە سێ قۆڵییە دەرگا بە ڕووی قۆناغێکی نوێ لە هەواڵبەندی ناوچەیی وڵاتانی عەرەبی بکاتەوە. لەوانە هەوڵەکانی عێراق، میسر و ئوردۆن بۆ گەڕاندنەوەی سوریا بۆ باوەشی جیهانی عەرەبی، یەکخستنەوەی ناوماڵی عەرەبی و گەڕاندنەوەی عێراق  بۆ پێگەی ناوچەیی خۆی.

کاتی بەڕێوەچوونی ئەم کۆبوونەوە سێ قٶڵییە، بابەتێکی دیکەی جێی سەرنجە کە هاوکات بوو لە گەڵ تێکشكانی یەکجاری داعش لە لایەن هێزەکانی سوریای دیموکرات و پاککردنەوەی  رۆژهەڵاتی فورات لە بوونی هێزەکانی داعش، ئەوە بوو کە هێزەکانی سوریای دیموکرات، کۆتایی خەلافەتی داعشی بە یەکجاری ڕاگەیاند. لێرەوەیە کە زانیاریەکان باس لە پلانی هاوبەشی  عێراق، میسر و ئوردۆن بۆ دانانی ستراتیژییەکی تۆکمە بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆریزم و بناژۆخوازی دەکەن لە ناوچەکە. بە تایبەت کە ئەم سێ وڵاتە لە ٧ ساڵی رابردوودا لە گەڵ مەترسی و هەڕەشەکانی ڕەوتە تیرۆریستیەکان روو بە روو بوونەتەوە و تا ئێستاشی لەگەڵ بێت.

ڕەنگە زوو بێت تاکو شرۆڤە بۆ ئەم کۆبوونەوەیە بکرێت، بەڵام بێ گومان هەڵگری ئاماژەیەکی ڕوونە، ئەویش پێکهێنانی میحوەرێکی نوێیە کە سێ وڵات تیایدا بەشدارن. گەڕاندنەوەی هاوسەنگی کە چەقەکەی کەنداوە و لە ماوەی دوو دەیەی ڕابردوودا رۆڵی یەکلاکەرەوەی لە ناوەندەکانی بڕیار هەبووە، ئامانجێکی دیکەی ئەم هەواڵبەندیەیە. خاڵێکی دیکەی جێی سەرنج، نزیکبوونەوەی بەغدا و قاهیرەیە لە یەکتر، کە ئەمە لە چەشنی خۆیدا ڕووداوێکی نوێ و جێی سەرنجە.

لێرەدا دوو خاڵ هەیە، کە دەبێ لە دوتوێی ئەم کۆبوونەوە سێ قۆڵییە سەرنجی بخرێتە سەر:

یەکەم: ئایا کۆبوونەوەی سێ قۆڵی عێراق، میسر و ئوردن، ڕەنگدانەوەی ململانێی دنیای عەرەبی و ئێرانە، بە تایبەت کە عێراق بەشێکی گەورەی ئەم ململانێیە پێکدێنی و بۆتە گۆڕەپانی خودی ململانێکە؟ لە ڕوانگەیەکی دیکەوە، ئایا ئەم کۆبوونەوەیە دەکەوێتە چوارچێوەی هەوڵەکانی ئەمریکا بۆ دوورخستنەوەی عێراق لە ئێران کە سەرکردایەتی بەرەی مقاومت(بەرگری)دەکات.

دووەم: ئایا نزیکبوونەوەی میسر و عێراق، سەرەتایەکە بۆ نزیکبوونەوەی میسر و ئێران؟ بە تایبەتی کە ئێستا عێراق بۆتە دەروازەیەکی سەرەکی تاران بۆ خۆدەربازکردنی لە قەیران و تەنگژەی ناوخۆیی؟

وەڵامدانەوەی بەم پرسیارانە لە ئێستادا دژوارە، بەڵام دەکرێ  بگوترێ کە لایەنێکی ئەم کۆبوونەوەیە،گەڕاندنەوەی سوریایە بۆ باوەشی دنیای عەرەبی، سەرباری ئەوەی کە ئەمریکا گوشارێکی زۆری دروست کردووە تاکو بەربەست لە رێگەی گەڕانەوەی سوریا پێکبهێنێت.

ناونیشانی کۆبوونەوە سێ قۆڵیەکەی قاهیرە، کە پێدەچێت قورسایی بخاتە سەر هاوکێشەکانی ناوچەکە، نوێکردنەوەی هاوپەیمانی و دۆستایەتی عێراق و میسرە، بەڵام بە کام ئاراستە؟ ئەمە ئەوپرسیارە گرنگەیە کە دەبێ چاوەرێی وەڵامەکەی بین

Share.

About Author

بوچون نوسین داخراوە.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com