روسیا دەخزێتە ناو عێراقەوە

0

نوچەنێت

حاکم زاملی، ئەندامی کۆمیسیۆنی بەرگری و ئاسایشی پەرلەمانی عێراق، رۆژی ٩ی مەی رایگەیاند کە بە مەبەستی کڕینی سیستمی بەرگری ئێس-٤٠٠ی روسیا لە گەڵ مۆسکۆ، دەکەونە دانوستانەوە.

یوری بوریسۆف، جێگری سەرۆکوەزیرانی روسیا لە میانی دیداری رۆکی ٢٦ی ئەپریل لە گەڵ عادل عەبدولمەهدی، رایگەیاند کە ژمارەی کۆمپانیاکانی چالاکی روسی لە عێراق لە زیادبووندان.

احسان الشـمری، سەرۆکی سەنتەری ئەفکاری سیاسی هەمان بۆچوونی هەیە. الشـری بە مانیتۆری گوتووە، روسیا لە هەوڵدایە بۆ رکابەرایەتیکردنی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی جیهان لە عێراق و باشوری کوردستان، لە کەرتی وزە سەرمایەکانی خۆی وەگەڕ بخات.

بە گوتەی الشمری، مۆسکۆ هەروەها هەوڵ دەدات رکابەرایەتی کۆمپانیا چالاکەکانی ئەمریکا بکات و ژمارەیەک لە وەبەرهێنەرانی روسی، لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا رەوانەی ئەم وڵاتە کراون.

بە گوتەی الشمری، روسیا هەوڵەکانی چر کردۆتەوە تا بگاتە ناو جەرگەی ئابوری عێراق و بەم رێگەوە بەغدا، بخاتە رێڕەوی مێحوەری سیاسی خۆی واتە ئێران و چین.

روسیا ٢٥ی ئەپریلی ئەمساڵ نووسینگەیەکی دارایی لە باڵیۆزخانەی  خۆی دامەزراند. ئەم وڵاتە خەریکە جێ پێی خۆی لە کەرتی ئابوری عێراق قایم دەکات. ئەمە ئاماژەیە بۆ پلانی روسیا کە بەشێک لە بازاری عێراق بە دەستەوە بگرێت.

لە نموونەکانی دیکەی ئەم ئامادەبوونەی روسیا لە بازاری عێراق، هەوڵەکانی کۆمپانیای لوک ئیلی روسیایە بۆ بەرزکردنەوەی رێژەی وەبەرهێنانی خۆی لە ٨ ملیار دۆلارەوە بۆ ٤٥ ملیار دۆلار.

رەسلان مامدۆف، لێکٶلەوەری پەیمانگای پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە روسیا دەڵێت، دوابەدوای گەمارۆکانی سەر روسیا، کۆمپانیاکانی ئەم وڵاتە بوونەتە ئەکتەرێکی گرنگ لە بازاڕی نەوت. عێراق بۆتە جێێ سەرنجی ناوچەکە و هەر بۆیە کۆمپانیا نەوتیەکانی روسیا، خەریکی وەبەرهێنان لە کەرتی نەوتی عێراقن.

رەنگە بەم هۆکارەش بێت، کە عێراق لە بیری هاوپەیمانی و شەراکەتی ستراتیژی لە گەڵ زلهێزێکی وەک روسیا بێت. بە تایبەت کە دانوستان و مامەڵە لە گەڵ کۆمپانیاکانی ئەم وڵاتە بە بەراورد لە گەڵ ئەمریکا  وئەوروپا ئاسانتر بێت. ئەگەر چی واشنتۆن نایهەوێ ئەم پەیوەندیەی عێراق  و روسیا رەتبکاتەوە، بەڵام بێ گومان سنوورێکی بۆ دیاری دەکات.

بەرپرسانی روسی لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا سەردانەکانیان بۆ عێراق زۆرتر کردووە. بە تایبەتی کە میخائیل بۆگدانۆف، نێردەی تایبەتی پوتین بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریق، لە دوای هەڵبژاردنی عادل عەبدولمهەدی بۆ پۆستی سەرۆکوەیزران لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٨،تاکوو ئێستا سێ جار سەردانی عێراقی کردووە.

ئەم سەردانانە ئەم پرسیارە دەورووژێنێ، کە ئایا ئەم هەنگاوانەی ڕوسیا دەکەوێتە خانەی ململانێکردنی ئەمریکاوە لە عێراق؟

عادل بداوی، مامۆستای زانستە سیاسیەکان لە زانکۆی بەغدا دەڵێت، ژمارەیەک لە لایەنە سیاسیەکان بە تایبەت ئەوانەی لە هێڵی ئێراندان، دەیانهەوێ عێراق لە روسیا نزیک بێتەوە و لە ئەمریکاش دوور بکەوێتەوە.

بە گوتەی بداوی، ئامانجی ئەم  لایەنانەش، یەکدەستکردنی سیاسەتی عێراقە لە گەڵ ڕوانگەی ئێرانیەکان.

عێراق  وروسیا رۆژی ٢٥ی ئەپریلی ٢٠١٨ شانزە  رێککەوتنیان لە بوارەکانی بازرگانی، وزە، گواستنەوە، تەکنۆلۆجیا، کەشتوکاڵ، نۆژەنکردنەوە، گەشتیاری و بوارەکانی دیکە واژۆ کرد.بە گوتەی ئاندرە ئانتکۆف، نوسەری روسی، مۆسکۆ نایهەوێ لە سەر سیاسەتی بەغدا کاریگەری و هەژمونی هەبێت، بەڵام ئەگەر باس لە گەشەپێدان بە بواری پەیوەندیە سیاسیەکانی مۆسکۆ و بەغدا بکرێت. بێ گومان گۆڕانکاری ئەرێنی روودەدات.

Share.

About Author

بوچون نوسین داخراوە.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com