رووسیا دەخزێتە ناو عێراقەوە

0

نوچەنێت

حاکم زاملی، ئەندامی کۆمیسیۆنی بەرگری و ئاسایشی پەرلەمانی عێراق، رۆژی ٩ی مەی رایگەیاند کە بە مەبەستی کڕینی سیستمی بەرگری ئێس-٤٠٠ی رووسیا لەگەڵ مۆسکۆ، دەکەونە دانوستانەوە.

یوری بوریسۆف، جێگری سەرۆکوەزیرانی رووسیا لە میانی دیداری رۆکی ٢٦ی ئەپریل لە گەڵ عادل عەبدولمەهدی، رایگەیاند کە ژمارەی کۆمپانیاکانی چالاکی رووسی لە عێراق لە زیادبووندان.

احسان الشـمری، سەرۆکی سەنتەری ئەفکاری سیاسی هەمان بۆچوونی هەیە. الشمـری بە مانیتۆری گوتووە، رووسیا لە هەوڵدایە بۆ رکابەرایەتیکردنی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی جیهان لە عێراق و باشووری کوردستان، لە کەرتی وزە سەرمایەکانی خۆی وەگەڕ بخات.

بە گوتەی الشمری، مۆسکۆ هەروەها هەوڵ دەدات رکابەرایەتی کۆمپانیا چالاکەکانی ئەمریکا بکات و ژمارەیەک لە وەبەرهێنەرانی رووسی، لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا رەوانەی ئەم وڵاتە کراون.

بە گوتەی الشمری، رووسیا هەوڵەکانی چر کردۆتەوە تا بگاتە ناو جەرگەی ئابوری عێراق و بەم رێگەوە بەغدا بخاتە رێڕەوی مێحوەری سیاسی خۆی واتە ئێران و چین.

رووسیا ٢٥ی ئەپریلی ئەمساڵ نووسینگەیەکی دارایی لە باڵیۆزخانەی  خۆی دامەزراند. ئەم وڵاتە خەریکە جێ پێی خۆی لە کەرتی ئابوری عێراق قایم دەکات. ئەمە ئاماژەیە بۆ پلانی رووسیا کە بەشێک لە بازاڕی عێراق بە دەستەوە بگرێت.

لە نموونەکانی دیکەی ئەم ئامادەبوونەی رووسیا لە بازاڕی عێراق، هەوڵەکانی کۆمپانیای لوک ئیلی روسیایە بۆ بەرزکردنەوەی رێژەی وەبەرهێنانی خۆی لە ٨ ملیار دۆلارەوە بۆ ٤٥ ملیار دۆلار.

رەسلان مامدۆف، لێکٶلەوەری پەیمانگای پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان لە رووسیا دەڵێت، دوابەدوای گەمارۆکانی سەر رووسیا، کۆمپانیاکانی ئەم وڵاتە بوونەتە ئەکتەرێکی گرنگ لە بازاڕی نەوت، عێراق بۆتە جێێ سەرنجی ناوچەکە و هەر بۆیە کۆمپانیا نەوتیيەکانی رووسیا، خەریکی وەبەرهێنان لە کەرتی نەوتی عێراق.

رەنگە بەم هۆکارەش بێت، کە عێراق لە بیری هاوپەیمانی و شەراکەتی ستراتیژی لە گەڵ زلهێزێکی وەک رووسیا بێت، بە تایبەت کە دانوستان و مامەڵە لەگەڵ کۆمپانیاکانی ئەم وڵاتە بە بەراورد لەگەڵ ئەمریکا  و ئەوروپا ئاسانتر بێت، ئەگەرچی واشنتۆن نایهەوێ ئەم پەیوەندیەی عێراق  و رووسیا ڕەتبکاتەوە، بەڵام بێگومان سنوورێکی بۆ دیاری دەکات.

بەرپرسانی رووسی لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا سەردانەکانیان بۆ عێراق زۆرتر کردووە. بە تایبەتی کە میخائیل بۆگدانۆف، نێردەی تایبەتی پۆتین بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا، لە دوای هەڵبژاردنی عادل عەبدولمهەدی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٨،تاوو ئێستا سێ جار سەردانی عێراقی کردووە.

ئەم سەردانانە ئەم پرسیارە دەورووژێنێ، کە ئایا ئەم هەنگاوانەی رووسیا دەکەوێتە خانەی ململانێکردنی ئەمریکاوە لە عێراق؟

عادل بداوی، مامۆستای زانستە سیاسیيەکان لە زانکۆی بەغدا دەڵێت، ژمارەیەک لە لایەنە سیاسیيەکان بە تایبەت ئەوانەی لە هێڵی ئێراندان، دەیانهەوێ عێراق لە رووسیا نزیک بێتەوە و لە ئەمریکاش دوور بکەوێتەوە.

بە گوتەی بداوی، ئامانجی ئەم  لایەنانەش، یەکدەستکردنی سیاسەتی عێراقە لەگەڵ روانگەی ئێرانیيەکان.

عێراق  و رووسیا رۆژی ٢٥ی ئەپریلی ٢٠١٨ شانزە  رێککەوتنیان لە بوارەکانی بازرگانی، وزە، گواستنەوە، تەکنۆلۆجیا، کەشتوکاڵ، نۆژەنکردنەوە، گەشتیاری و بوارەکانی دیکە واژۆ کرد. نوسەری روسی بە گوتەی ئاندرە ئانتکۆف، ، مۆسکۆ نایهەوێ لە سەر سیاسەتی بەغدا کاریگەری و هەژمونی هەبێت، بەڵام ئەگەر باس لە گەشەپێدان بە بواری پەیوەندیيە سیاسیيەکانی مۆسکۆ و بەغدا بکرێت، بێگومان گۆڕانکاری ئەرێنی روودەدات.

Share.

About Author

بوچون نوسین داخراوە.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com