كشانەوەى تەكتيكى میلیشیاكانى ئێران لە سوريا

0

جارێكى دیکە، لەم ڕۆژانەى دوایییدا، ئێران دەستى بە جێگيركردنەوەى ميلیشیاكانى کردەوە، لە چەند ناوچەیەکى جیاوازى سوریا، لە ڕۆهەڵاتى ديمەشق بۆ دێرزوور، لەوێشەوە بۆ ڕۆژئاواى عێراق. لە دیدى بەرپرسانى ڕۆژئاوا (ئەم جۆرە جوڵانەوانە تەكتيكين و بەڵگە نين لە هەڵوێستی ستراتيژى ئێران لە سوريا). 

بەرپرسێكى ڕۆژئاوايى بە ڕۆژنامەى “شەرقولئەوسەت”ى ڕاگەياندووە، ئەو پاشەكشە تەكتيكیيەى ئێران بۆ كۆمەڵێك هۆكار دەگەڕێتەوە، كە بريتيین لە: قەيرانى ئابووریى ئێرانى، بڵاوبوونەوەى پەتاى كۆڕۆنا لە لایەک و ئاڵۆزبوونى پەیوەندییەکانى عێراق لەگەڵ ئەمەريكا لە لايەكى دیکە، دەركەوتنەوەى داعش لە ڕۆژئاواى عێراق، هێرشە بەردەوامەكانى ئيسرائيلى لەم ماوەییەى دوايییدا، كاریگه‌ری كردۆته‌ سه‌ر پاشەكشەى ئێران بۆیه‌ لە هەندێك سەنگەرەكانى سوريا ده‌ستی به‌ پاشه‌كشه‌ كردووه‌، سەرچاوەكە ئاماژەى بەوە كردووه‌، لە هەندێك حاڵەتدا ميليشیاكانى ئێران شوێنەكانيان تەسليمى ئەو ميليشايانەى تری سەر بە ئێران دەكەن، كه‌ له‌ ناوخاكی سوریا (ئه‌و رووداوانە لە باشورى سوريا ڕووده‌ده‌ن دواى رێكەوتنى ئەمەريكى ــ روسى، كه‌ بووتە هۆى دەرچوونى ئەو هێزانەى، کە سورى نين بە قوڵايى هەشتا كيلۆمەتر لە خاكى سوريا، لە سنوورى ئەردەن و هێڵى جۆلانى ــ سورى، كە لە لايەن ئيسرائيل داگيركراوە. 

دووبارە بڵاوكردنەوە

تۆڕى دێڕزور٢٤ ڕايگەياند: شەممەى ڕابردوو، ئەندامانى ڕێكخراوى (فاتميیەكان) و (313) لە باشوورى دێرەزوور گوازراونەتەوە. چه‌كرداری رێكخراوی فاتمیيەكان گەڕێندراینەوە بارەگاى سەرەكيیان لە شارۆچكەى تەدمور و سەيدە زەينەب لە باشوورى ديمەشق، لە بەشێكى ترى هەواڵى تۆڕى دێرزوردا هاتووە بەشێک لەو هێزانەى، كە زۆرينەيان ڕەگەزنامەى ئەفغانيان هەیه‌، لەگەڵ چەكدارانى ئەو شوێنە ئاڵوگۆڕيان پێكراوە.

لە چەند ڕۆژى ڕابردوودا، ناوچەى سەيدە زەينەب ئاڵۆزى بەخۆيەوە بينى، لە نێوان هێزەكانى سوريا و گروپەكانى ئێرانى لە باشوورى پايتەختى سوريا، بەهۆى بڕياڕى دابڕينى ئەو ناوچەيە لە لايەن حكومەتەوە، كە ئەم ناوچەیە سەر میلیشیاکانى بە ئێران بوو. هەروەها بڵاوبوونى هێزەکانى سەر بە ئێران و هەندێكى عێراقى، كە بۆ پاڵپشتى  ديمەشق لەو ناوچەيەن، كە ناوچەيەكى فراوانى دەوروپشتى ڕۆژهەڵاتى دێڕەزوور دەگرێتەوە، بەتايبەت نێوان شارى بوكەمال و سنوورەكانى مەيادين، وە لەوێوە كۆنترۆڵى رێڕەوى سنوورى بوكەمال دەكات لەگەڵ عێراق.

 لە لايەكى تريشەوە پێگەى (جسر)ى سورى ڕاگەياند، پرۆسەى ڕادەستکردن و وەرگرتنەوەى ناوچەكانى دێرەزوور لە لايەن ئێرانەوە بە چاودێرى پۆلیسی روسى بووە، بارەگاكانى ئێرانى لە ميليشیاكانى قاتەرجى (سەربە بەكۆمەڵەى قاتەرجى سوورى) لە دێرەزوور وەرگيرايەوە، لەلایەن فەواز بەشير، کە يەكێك لە سەركردەكانى هۆزى بەكارە و گروپەكانى ليواى قودس بەڕێوە دەبرێت، ئه‌و پرۆسەی وه‌رگرتنه‌وه‌‌ كۆمپانياى فاگنەرى ئه‌منی روسى سەرپەرشتى دەكات.

 پێگەى (جسر) راشيگەياندووە، ئەو كشانەوەیە بە درێژايی كەنارەكانى ڕووبارى فوڕات بووە، کە لە دێرەزوور دەستپێدەكات، بە ئاڕاستەى ڕۆژهەڵات بەرەو سنوورى عێراق، بە ئەندازەى (70) كيلۆمەتر لە دێرەزوور بەرەو رۆژهەڵات بووە، بۆ ئەوەى ئه‌و (70) كيلۆمەترەى تر لە بن دەسەڵاتى میليشیاكانى ئێرانى بمێنێت، بەتايبەت بوكەمال، كە تا ئێستا پڕۆسەى ئاڵۆگۆڕکردنى هێزەکان تێيدا بەردەوامە.

 لە سەرەتادا، قاسم سلێمانى سەرپەرشتى رێڕەوى بوكەمالى دەكرد، بۆ ئەوەى ببێتە جێگرەوەى ڕێگەى نێوان عێراق و سوريا و دەرياى ناوەڕاست، ئەمەش دواى ئەوەى سوپاى ئەمەريكى ڕێگەى گەياندنى هاوكاريیەكانى بۆ بنكەى تەنەف لە سێگۆشەى سنوورى سورى – ئەردەن ــ عێراق.

 لە بەرامبەردا، چەند گروپێكى دیکە لە ديمەشقەوە هاتوون لە (سەربازگەى تەلائع بەعس)ى، بۆ ڕۆژئاواى دێرەزوور، كە ئاراستەکەى بەرەو ڕێڕەوى سنوورى بوكەمالە لەوێوەش بۆ عێراق، سەرچاوەكە ئاماژەى بەوەش كردووە، كە ئەندامە سوريیەكان لە ڕێكخراوەكانى سەر بە ئێران لە حەلەب، دەستيان بە گواستنەوە كردووە بۆ هێزەكانى سەر بە روسيا لە باره‌گای (فەيلەقى پێنج)، تاوەکو جارێكى تر مەشقيان پێ دەكرێتەوە، لە فێرگەى تايبەتى ڕاهێنانى روسى، لە شارۆچكەى جبرين، نزيك فرۆكەخانەى نەيريب، لە حەلەبى باكوورى سوريا. 

هەڵوێستى ئيسرائيلى 

لە ٥ى ئايار، بەرپرسانى ئيسرائيل ڕايانگەياند، كە ئێران دەستى بە كشاندنەوەى هێزەکانى كردووە، بەهۆى بۆردوومانەكانى ئيسرائل، “نەفتالى بينيت” وەزيرى بەرگرى ئيسرائل، كە (ئێستا پێگەكەى لە دەستداوە لە کابینەى حکومەتى نوێ ئیسرائیل) ڕايگەياند، ئێران هيچ كارێكى نەماوە لە سوريا، هێرشەكانمان ناوەستێنين تا پێش دەرچوونى ئێرانیيەكان لە سوريا. راشيگەياند، ئێران لە چوارچێوەى جەنگى ٢٠١١دا، هەوڵدەدات پێگەى خۆى (قوڵ بكاتەوە) لە شوێنێكى نزيك سنوورى ئيسرائيل، لە پێناو دروستكردنى هەڕەشە بۆ سەر ئيسرائيل و شارێكى وەك تەلئەبيب و قودس و حەيفا، لە بەشێكى ترى قسەكانیدا ” نەفتالى بينيت” پێیوایە، ئێران بۆتە بارگرانى، لە پێشوو ئێرانیيەكان سەرچاوەى هێزى سوريەكان بوون، هاوكارى بەشار ئەسەديان دەكرد لە دژى داعش، بەڵام لە ئێستادا تەنها هێزێکى بارگران لەو وڵاتەدا. ئەم لێدوانەى ئەو بەرپرسە ئیسرائیلییە لە کاتێکدایە، لە ماوەى ڕابردوو، (14) چەکدار هێزەكانى ئێرانى و گروپە عێراقيیەكانى تر کوژران بە هۆى بۆردوومانەکانى ئیسرائیل، لەگەڵ لە ناوبردنى چەندین كۆگاى چەك لە ناوچەى سەفيرەى باوكورى پارێزگاى حەلەب و پارێزگاى دێڕەزوور.

لەو ساڵانەى دوايى، ئيسرائيل هێڵە سورەكانى لە سوريا داناوە، ئەوەيش دەبێتە بەربەست لە گواستنەوەى موشەک بۆ حزب اللەى لبنانى و دروستكردنى بنكەى سەربازیى ئێرانى لە سوريا، هەروەها بە ئامانجى رێگرتن لە دامەزراندنى كارگەى دورستکردنى موشەكى دوورهاوێژ. هەروەها دروستنەبوونى شانەى توندڕەو لە جۆلان و ئەنجامدانى سەدەها هێرش بەبێ ئەوەى بنەكەكانى موشەكى روسى «إس 400» و«إس 300» و«إس 300 المعدل» رووبه‌ڕوویان ببنه‌وه‌، كە لە سوريا بوونيان هەيە. 

هەڵوێستى ئەمريكى

نێردەى ئەمريكى “جيمس جيفرى”، لە هەفتەى ڕابردوو، لە وتوێژێکى لەگەڵ ڕۆژنامەى “شەرقولئەوسەت”دا، ڕايگەياند: وڵاتەكەى هەموو هاوكاريیەكى ئيسرائيل دەكات، لە هێرشەكانى بۆ سەر هێزە چەکدارەکانى سەر بە ئێران، لە سوريا. بۆچوونێكى بەرفراوان هەيە، كە بنكەى تەنەفى ئەمريكى هاوكارى هەواڵگرى و لۆجستى پێشكەشى ئيسرائيلى كردووە، هەروەك جفرى راشيگەياند، دەبێ سەرجەم هێزە دەرەكيیەكان لە سوريادا بچنەدەرەوە، تەنيا روسيا نەبێت، چونكە ئەو بەر لە ٢٠١١، لە سوريا بوونیان هەبووە. 

بەرپرسە ڕۆژئاوايیەكان بۆ”شەرقولئەوسەت” دووپاتيان كردۆتەوە، كه‌ گۆڕانكارى لە جوڵەى ئێران هەيە لە سوريا. جيفرى دەڵێت، جۆرێك لە جوڵانى تەكتيكى هێزەكانى ئێرانى دەبينين لە ناو خاكى سوريا، بەشێكى بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، ئەوان پێويستيان بەو ژمارە زۆرەى هێزە وشكانيیەكان نيیە لەوێ، ئەمە جگە لەوەى بڵاوکردنەوەى ئەم هێزانە بۆ ماوەیەکى درێژخایەن لە سوریا، پێويستى بە پارەيەكى زۆر هەیە، بەهۆى سزا ئابووريیە بەردەوامەكان لەلايەن ئەمريكاوە، قورسايى زۆرى بۆ دروستكردوون، ئەوە جگە لەو پاڵەپەستۆيەى بەهۆى ڤايرۆسى كۆڕۆنا دروست بووە لە سەر حكومەتى ئێران، لەوەشە تەنيا هەندێك رێكارى تەكتيكى بێت.

  بەرپرسانى ئەمريكى و ناوچەكە لە وڵاتانى دراوسێى سوريا، سەرقاڵى راوێژن بۆ هەڵسەنگاندنى هەڵوێستەکانى ئێران لە سوريا، بەڵام بۆچوونى زاڵ ئەوەيە، ئەو رێكارانەى ئێران، جۆرێکن لە تەكتيك بۆ وەڵامدانەوەى پاڵەپەستۆ ناوخۆيى و دەرەكيیەكان،کە هێشتا نەگەيشتۆتە ئەندازەى گۆڕانكارى ستراتيژیى. 

ئامادەكردنى: ئیبراهيم حميدى

وەرگێڕان: نوچە

Share.

About Author

بوچون نوسین داخراوە.

Social Media Auto Publish Powered By : XYZScripts.com