سه‌رۆك نێچیرڤان بارزانی: پرۆژه‌ی ڕێگه‌ی گه‌شه‌پێدان ده‌بێ كۆكه‌ره‌وه‌ی هه‌موو عێراقییه‌كان بێت کوردستانی

نوچە نێت

سەرۆك نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی هەرێمی كوردستان له‌ كۆنفرانسی گفتوگۆی نێوده‌وڵه‌تیی به‌غدا ڕایدەگەیێنێنت، "عێراق و ناوچەکە بە قۆناغێکی گۆڕانکاریی ستراتیژیی قووڵدا تێدەپەڕن کە پێویستی بە هاوکاری و هاوبه‌شییه‌، نه‌ك ململانێ و ئاڵۆزیی زیاتر."

سه‌رله‌به‌یانیی ئه‌مڕۆ شه‌ممه‌ (22/شوبات/2025) سەرۆك نێچیرڤان بارزانی، سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان، له‌ شاری به‌غدا به‌شداریی له‌ كۆنفرانسی گفتوگۆی نێوده‌وڵه‌تیی به‌غدا كرد كه‌ هه‌ریه‌ك له‌ محه‌مه‌د شیاع ئه‌لسوودانی، سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق و محه‌مه‌د ئه‌لحه‌سسان، نوێنه‌ری تایبه‌تی سكرتێری گشتیی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان و ژماره‌یه‌ك له‌ به‌رپرسانی باڵای عێراق و باڵیۆز و دیپلۆماتكارانی وڵاتانی بیانی تێیدا ئاماده‌ بوون.

لە كۆنفڕانسەكەدا سەرۆكی هەرێمی كوردستان گوتارێكی پیشكەشكرد و ڕایگەیاند، "ئێمه‌ لە هەرێمی کوردستان، هەمیشە باوەڕمان وابووە کە سەقامگیریی سیاسی و ئابووریی هەموو عێراق، بەرژەوەندییه‌كی نیشتمانیى هاوبەشە و گەشەپێدانی ڕاستەقینە بەدی نایه‌ت ئه‌گه‌ر له‌نێوان بەغدا و هەولێر، هه‌روه‌ها له‌نێوان عێراق و دەوروبەریدا له‌ وڵاتانى ناوچه‌كه‌ و جیهان، یه‌كترته‌واوكردن نه‌بێت."

 

دەقی گوتارەكەی سەرۆك نێچیرڤان سەرۆكی هەرێمی كوردستان لە كۆنفڕانسی گفتوگۆی نێودەوڵەتیی بەغدا:

جه‌نابى سه‌رۆك وه‌زیران محه‌مه‌د شیاع سوودانى،

ئاماده‌بووانى به‌ڕێز،

سڵاوى خواتان لێ بێت..

خۆشحاڵم به‌شداریى کۆنفرانسی حەوتەمی گفتوگۆى نێودەوڵەتیی بەغدا ده‌كه‌م. ئەم كۆنفرانسه‌ دیدگای عێراق بۆ کرانەوە و یه‌كترته‌واوكردنى هه‌رێمى، هه‌روه‌ها پابەندیى عێراق بە کاری هاوبەش بۆ سەقامگیری و گەشەپێدانی بەردەوام، ده‌رده‌خات.

 

بەڕێزان،

عێراق و ناوچەکە بە قۆناغێکی گۆڕانکاریی ستراتیژیی قووڵدا تێدەپەڕن کە پێویستی بە هاوکاری و هاوبه‌شییه‌، نه‌ك ململانێ و ئاڵۆزیی زیاتر. لەم ڕوانگه‌یه‌وه‌، پرۆژەی ڕێگەی گەشەپێدان وەک ده‌ستپێشخه‌رى و هەنگاوێکی مێژوویی دێت بۆ بنیاتنانی عێراقێکی سەقامگیرتر و گەشاوەتر، لەسەر بنەمای ئابووریی هه‌مه‌جۆر، کرانەوەی هەرێمی و یەکترته‌واوكردن لەگەڵ وڵاتانی دراوسێدا.

ئێمه‌ لە هەرێمی کوردستان، هەمیشە باوەڕمان وابووە کە سەقامگیریی سیاسی و ئابووریی هەموو عێراق، بەرژەوەندییه‌كی نیشتمانیى هاوبەشە و گەشەپێدانی ڕاستەقینە بەدی نایه‌ت ئه‌گه‌ر له‌نێوان بەغدا و هەولێر، هه‌روه‌ها له‌نێوان عێراق و دەوروبەریدا له‌ وڵاتانى ناوچه‌كه‌ و جیهان، یه‌كترته‌واوكردن نه‌بێت.

له‌م ڕوانگه‌یه‌وه‌، پشتگیریی تەواوی خۆمان بۆ ئەم پرۆژە گەورەیە دووپات دەکەینەوە و په‌رۆشین كه‌ له‌ زاخۆ‌وه‌ تا فاو ببێتە نموونەیەک بۆ هاوکارییه‌كی بنیاتنەرانه‌ى نێوان هه‌موو ناوچه‌ و پێكهاته‌كانى وڵات، هه‌روه‌ها عێراق و هاوبەشە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکانى.

عێراق بە پێگه‌ى جوگرافیی ستراتیژی و سامانى ده‌وڵه‌مه‌ندى‌ سروشتی و مرۆیی، دەرفەتێكی گەورەی هەیە ببێتە ناوەندێکی ئابووریی چالاک و گه‌وره‌ لە ناوچەکەدا، هه‌روه‌ها ببێته‌ پردێكى گرنگى به‌ستنه‌وه‌ى كه‌نداو و ئه‌ورووپا و ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوا، بەڵام سەرکەوتن لەمەدا، پێویستی بە هه‌بوونى چه‌ند بنه‌مایه‌كى سه‌ره‌كی هه‌یه‌‌، له‌وانه‌:

ـ چوارچێوەیەکی تۆكمه‌ى یاسایی و ئابووریی بەردەوام کە هه‌میشه‌ هانی وەبەرهێنانی ناوخۆیی و دەرەکی بدات و زه‌مینه‌یه‌كى هانده‌ر و سه‌رنجڕاكێش بۆ وه‌‌به‌رهێنان بڕه‌خسێنێت.

ـ گفتوگۆیه‌كى سیاسیی بەرپرسیارانەى لایەنە سیاسییه‌كان و پێكهاته‌كانى عێراق له‌سه‌ر بنه‌ماى هاوبەشیی ڕاسته‌قینه‌ و لێكتێگه‌ییشتن و ڕێککەوتن بۆ چارەسەرکردنی کێشه‌كانى وڵات به‌ گیان و دیدگای نیشتمانییانه‌، هه‌روه‌ها به‌هێزكردنى دامه‌زراوه‌ ده‌ستوورییه‌كان و چه‌سپاندنى ته‌واوی سیستمى فیدراڵى.

ـ ستراتیژتێکی ئەمنیی پتەو، تاكوو سەقامگیرییه‌كی به‌رده‌وام مسۆگه‌ر بکات كه‌ جێى دڵنیایى و متمانەى وەبەرهێنەران بێت و بتوانێت پرۆژه‌ى گەورە له‌ بواره جیاكانى ژێرخان له‌ هه‌موو كه‌رته‌كاندا‌، جێبه‌جێ بكات.

هه‌روەها زۆر گرنگ و پێویسته‌ پرۆژه‌ى ڕێگه‌ى گه‌شه‌پێدان ببێته‌ پرۆژه‌یه‌كى نیشتمانیى عێراقى كه‌ هه‌موو ناوچه‌ و شوێن و پێكهاته‌كانى عێراق پێكه‌وه‌ ببه‌ستێته‌وه‌. ببێته‌ كۆكه‌ره‌وه‌ى هه‌مووان بێ جیاوازى. نموونه‌ى هاوبه‌شیى ڕاسته‌قینه‌ى عێراقییه‌كان بێت له‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌ و ئایین و مه‌زهه‌بێك و له‌ هه‌ر شوێنێكى وڵات بن. ببێته‌ هۆى گه‌شه‌پێدانی ئابووریى ته‌واوى عێراق.

فره‌ڕه‌نگیى كۆمه‌ڵگه‌ى عێراق، هێز و ده‌وڵه‌مه‌ندییه‌. عێراق ده‌توانێت ئه‌م پرۆژه‌یه‌ بكاته‌ ده‌رفه‌تێك بۆ تێپه‌ڕاندنى هه‌موو جیاوازییه‌كى نه‌ته‌وه‌یى، ئایینى و مه‌زهه‌بى، بكاته‌ هێزێكى گه‌وره‌ بۆ هه‌موو عێراق كه‌ پێگه‌ى وڵات له‌ڕووى ئابوورى و سیاسى و ستراتیژییه‌وه‌ به‌هێز بكات. هه‌روه‌ها هه‌نگاوێكى دروسته‌ به‌ره‌و بنیاتنانى داهاتوویه‌كى‌ گه‌شتر بۆ هه‌موو عێراقییه‌كان.

بۆیه‌ پشتگیریی ئێمە له‌ هه‌رێمى كوردستان بۆ ئەم پرۆژەیە، تەنها لە ڕوانگەی ئابوورییەوە نییە، بەڵکوو لە ڕوانگەی ستراتیژییەوەیە، چونکە به‌ لاى ئێمه‌وه‌ هەنگاوێکه‌ بەرەو بەهێزکردنی چەمکی (عێراق وەک دەوڵەتێکی کارا) لە ئاسایش و سەقامگیریی ناوخۆیى و ناوچەیی و هێزێکی ئابووریی کاریگەر لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. هه‌روه‌ها ده‌كرێ له‌ داهاتوودا ببێته یه‌كێك له‌ هێزه‌ ئابوورییه‌كانى جیهان.

ئاماده‌بووانى به‌ڕێز..

ڕابردووى عێراق فێری کردووین کە گەشەسه‌ندن و پێشكه‌وتن لە ژینگەیەکی سەقامگیردا بەدی دێت. سەقامگیریی عێراق لە سەقامگیریی ناوچەکە جیا ناکرێتەوە، بۆیە دەبێت مامه‌ڵه‌ و ڕوانگه‌مان بۆ گۆڕانکارییە جیۆسیاسییه‌كان، لەسەر بنەمای هاوسەنگی، میانڕەوی، هاوکاری و به‌رژه‌وه‌ندیى هاوبه‌ش بێت.

بۆیه‌ جەخت لەسەر گرنگیی بەردەوامیی ڕێبازی دیپلۆماسیی کارا دەکەینەوە کە حکوومەتی عێراق بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییه‌كانى، په‌یڕه‌وى ده‌كات. هه‌ر لێره‌وه‌ به‌ پێویستى ده‌زانم دووباره‌ ده‌ستخۆشى له‌ جه‌نابى سه‌رۆكوه‌زیران سوودانى بكه‌م بۆ هه‌وڵ و هه‌نگاوه‌كانى له‌م پێناوه‌دا. ئه‌مه‌ سەلماندی كه‌ عێراق دەتوانێت پردێک بێت بۆ گفتوگۆ، نەک گۆڕەپانێک بێت بۆ ململانێ.

ڕاسته،‌ ئاڵنگارى هه‌ن، بەڵام له‌ هه‌مان كاتدا عێراق به‌ ده‌وڵه‌مه‌ندیى سامانى مرۆیى و سروشتیى خۆى، پڕە لە دەرفەتیش. سەرکەوتنمان پەیوەستە بە توانامان لە بەڕێوەبردنی فره‌یى، جیاوازیی ناوخۆمان، بەهێزکردنی گیانى هاوبەشی، دانانی بنەماکانی حوکمڕانیی باش و چەسپاندنی سەقامگیریی سیاسی و ئابووری بۆ عێراق. پێویستمان بە پلانی بەردەوام، ئیرادەی سیاسیی جددی و هاوبەشیی ستراتیژیی ژیرانە هەیە، ئەم کۆنفرانسەش هەنگاوێکی گرنگە بەو ئاراستەیەدا.

زۆر سوپاسی پەیمانگای عێراقی ده‌كه‌م بۆ ڕێکخستنی ئەم کۆنفرانسە و سەرکەوتن ده‌خوازم بۆ کارەکانیان. هیوادارم ڕاسپارده‌ى بەرهەمدارى لێ بكه‌وێته‌وه‌‌ کە یارمەتیدەر بن لە دانانی نەخشەڕێگەیەکی ڕوون بۆ داهاتوویەکی گەشاوەتر بۆ عێراق.

 

زۆر سوپاستان ده‌كه‌م.

هیواى ڕۆژێكى خۆش بۆ هه‌مووتان ده‌خوازم..

بابەتی پەیوەندی دار

0 لێدوانەکان

نەزەری خۆتان بنووسن

ئیمەیلەکەتان بە هیچ شێوەیێک بڵاو نابێتەوە. هەموو فیڵدە ئەستێرە دارەکان ئیجبارین