رێکخراوەکانی ئافرەتان و ژنان لە کوردستان دیمانە و راپۆرت

نوچەنێت

 

یەكێتی ئافرەتانی کوردستان بناسه

 

پێشەكی                           

• بەشی یەكەم : دامەزراندنی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان                           

1-كەی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان دامەزرا وە؟                                   

-2 یەكێتی ئافرەتانی كوردستان لە چ هەلومەرجێكدا هاتە دامەزراندن ؟            

3-پێناسەی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان چییە؟........ 

4-قۆناغەكانی دامەزراندنی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان چیبون؟                   

5-بەستنی كۆنفرانس و كۆنگرەكانی كەی و لە كوێ بوون؟

٦-ئامانجی سەرەكی دامەزراندنی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان چیبوو؟                        

7-ئەندامبوون لە یەكێتی ئافرەتانیكوردستان و ەرگرتنی بەرپرسیاریەتی تێیدا چۆنە؟      

8-بنكەو ئۆرگانەكانی لە كوێن و چون پێیان دەگەیت؟                              

 

• دووەم : جیهانبینی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان     

1-ڕەگ و ڕیشەی هزری لە پشت دامەزراندنی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان چییە و پارتی دیموكراتی كوردستانبۆچی یەكێتی ئافرەتانی دامەزراند؟                            

2-ڕوانگەی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان بۆ پرسی ئافرەت چییە؟                        

3 -فیمینیزم چییە و ئایا یەكێتی ئافرەتانیكوردستان نوێنەرایەتی بزووتنەوەی فیمینیزم

دەكات لە هەرێمی كوردستان ؟             

4-یەكێتی ئافرەتانی كوردستان بۆ چ داهاتویەك بۆ ئافرەتانی كوردستان كار دەكات؟           

5-بیروڕای سیاسی و ڕوانگەی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان بۆ پرسە نەتەوەیی و نیشتیمانییەكان

چیە؟                          

 

• سێیەم: ئەرك و شانازیەكانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان                           

1-دەستكەوت و شانازییەكانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان چین؟                       

2-ئەندامانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستانچ شانازیەكیان پێدەبرێت؟                    

3-كادرییەكێتی ئافرەتانی كوردستان كێ دەبێت و دەبێت چۆن بێت؟                         

4-كادرییەكێتی ئافرەتانی كوردستانچۆن كار لەسەر خۆپێگەیاندن دەكات؟                
 

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان «٦٦» ســاڵە بەبــێ دابــرانلـە خزمەتـی ئافرەتانـی كوردسـتان دایـە و بـەردەوام هەوڵـی داوە بـە بەرنامـەی نـوێ پـەرە بـە كاری رێكخراوەیـی خـۆی بــدات، دەســتكەوتی گرنــگ بــۆ ئافرەتانــی كوردســتان بــە دەسـت بهێنێـتو رێكخـراوی هەمـووئافرەتانـی كوردسـتان بێــت بەبــێ جیــاوازی بیــروڕاو جێگــەو پێگــە،ئــەوەش ڕوونــە كــە بەردەوامــی و ســەركەوتنی بەســتراوەتەوە بــە نزیكبوونــەوەی لــە زۆرتریــن ژمــارەی ئافــرەت و ســەردانی زۆرترینیـان بـۆ بنكـەو ئۆرگانەكانـی و بەدەنگـەوە هاتنیان بۆ داوا و بانگەوازەكانـی.گەیشـتن بـەم خواسـتانەو بەدیهێنانـی ئامانجــی ســەرەكی رێكخــراو، وا پیویســت دەكات رێكخــراو كادرانـی خـۆی لـە ڕووی فیكرییـەوە ئامادە بكات و ئاشـنایان بـكات بـەوەی، كـەوا لـە چ جـۆرە رێكخراوێـك كار دەكـەن و چــی بەرپرســیاریەتییەك لــە ئەســتۆیان دایــە، زانایــان بــكات بـە مێـژوویرێكخـراو و ئامانجەكانـی دامەزراندنـی، هزریـان پـاراو بـكات بـە چوارچێـوەی فیكـری رێكخراوەكـە بـۆ پرسـی ئافـرەت لـە كۆمەڵگـەی كوردسـتانی وبـۆ پرسـە نەتەوەیـی ونیشــتیمانییەكانی كوردســتان.

لــە ســۆنگەی هەســتكردنم بــە بەرپرســیاریەتی بەرامبــەر بــەم رێكخــراوە دێرینــە، ئــەم نامیلكەیــەم بــە پێویســت زانــی وەك هەوڵێــك كــە درێــژەی هەوڵەكانــی دیكەمــە لــە مــاوەیكار كردنــم وەك ســكرتێری یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان، چ لـە میانـی كاری رۆژانـە و پەیوەنـدی راسـتەوخۆم لەگـەڵ ئافرەتـان و ئەنـدام و كادران چ لـە رێگـەی دیـدار و سـیمینار یاخــود بابــەت و چاوپێكەوتنــە میدیاییــەكان، ئــەم هەوڵــەش دەسـپێكە بـۆ پرۆژەیەكـی بەرفـراوان بەمەبەسـتی پەروەردەكردنـی كادرانـی یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتان، لەسـەر بـڕوا و ئامانجەكانـی رێكخـراو لـە رێگـەی باڵوكـراوە فیكرییەكانـی خــودی رێكخــراو، كــە ئــەم نامیلكەیــە هەنــگاوی یەكەمــە و هەنــگاوی دیكــەی بــەدوادا دێــت، ئەمــەش بــەمەبەســتی ئــەوەی یەكێتــیئافرەتانــی كوردســتان وەك رێكخراوێكــی

خۆفێــركار بێــت و خــۆی كادرانــی خــۆی پــەروەردە بــكات .

نامیلكەكــە دابــەش كــراوە بــۆ ســێ بــەش: بەشــی یەكــەم مێـژووی دامەزرانـدن و ئـەو قۆناغـە پـڕ سـەروەریانەی كـە یەكێتــی ئافرەتــان دەربــازی بــووە لــە خــۆ دەگرێــت. بەشــی دووەم: ڕوانگــەی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان بــۆ پرســی ئافــرەت و پرســە نیشــتیمانییەكان ڕوون دەكاتــەوە. بەشــی ســێیەم: دەســكەوت و شــانازییەكانی یەكێتــیئافرەتانــی كوردسـتان و سـیماكانی كادری یەكێتـی ئافرەتـان لـە چەنـد خاڵێكــدا دیــاری دەكات. ئــەم بەشــانەورد كراونەتــەوە بــۆ چەنــد خاڵێــكو لــە شــێوەی پرســیار و بــە شــێوەیەكی ســەرەتایی وەاڵمــی پێویســتدراونەتــەوە. هیــوادارم ئــەم باڵوكراوەیــە ببێتــە مایــەی ســود و ئاگایــی پتــر بــۆ كادران و  خزمەتێــك بــە مێــژووی پڕشــنگداری یەكێتــی ئافرەتانــیكوردســتان.

 

رێز و خۆشەویستی د.ڤیان سلیمان /31ڕێبەندان/٩1٠2


 

دامەزراندنی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان

1-كەی یەكێتی ئافرەتانیكوردستان دامەزراوە؟

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان لــە 52/12/11٩1 بــە شــێوەیەكی نهێنــی دامــەزرا. لەبــەر نالەبــاری بارودۆخــی سیاســی ئــەو كاتــە نەتوانــراكۆنگــرە ببەســترێ بەڵكــوبــە

شــێوەی ڕاوێــژكاری دەســتەی بەرێوەبــردن پێــك هێنــرا.

بەئامادەبوونـی ٠1 ئافـرەت لەوانـە:درەخشـان جمـال حەفیـد،

سـورەیای مـەلای گـەورە، ناجیـە خانـی مسـتەفا فەندیموفتی،

ناجیــە خانــی میــرزا غەفــوور، ناهیدەخانــی میــرزا غەفــوور ، ئەفتــاو كەریـم ، مەدیحـە محەمــەد كەریـم) ، كــە هەتـا ســاڵی 58٩1بـە شـێوەی نهێنـی و كۆمـەڵ  لـە سـنووری  سـلێمانی كاریان كردووە بێ ئەوەی كەسێكیان ناونیشانی سكرتێری یــا خــود بەرپرســی هەبێــت. لــە ناوچەكانــی دیكــەش هەنــدێ

گرۆپـی دیكـە هەبوونـە وەك خانەقیـن، كەركـووك و زاخـۆ،بــەڵام یەكتــر ناســین لــە نێوانیانــدا نەبــووە.

2- یەكێتی ئافرەتانی كوردستان لە چ هەلومەرجێكداهاتە دامەزراندن ؟

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان، لــە هەلومەرجێكــی ناهەمــواری سیاســی و كۆمەاڵیەتــی دامــەزراوە، ناهەمــوار لــە ڕووی سیاســیەوە، كــە پشــێوی لــە ناوچەكــەدا هەبــووە و داگیركــەر تەنگــی بــە كوردســتان و دانیشــتوانەكەیهەڵچنـی بـوو، سیاسـەتی داپڵۆسـین و قەاڵچـۆ كردنـی پیـادە دەكــرد و دەنگــی ئــازادی كــپ دەكــرد، ناهەمــوار لــەڕووی

كۆمەاڵیەتییـەوە كـە كۆمەڵگەیـەك بـوو نەریتـی پیاوسـاالری،

جیهانبینــی زۆرینــەی تاكەكانــی تەنــی بــوو.

-3پێناسەی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان چیە ؟

رێكخراوێكـی جەمـاوەری مەدەنـی ئافرەتانی كوردسـتانە، لـە چوارچێـوەی بزوتنـەوەی فیمینیزمـی جیهانـی كار دەكات بــۆ دەســتەبەر كردنــی مافەكانــی ئافــرەت و بــرەودان بــە تواناكانـی و هاوبەشـیكردنی لـە بەڕێوەبـردن وئامادەبوونـی لـە پانتاییـە كلتـوری، كۆمەاڵیەتـی، سیاسـی و ئابوورییـەكان

بـە شـێوازێكی ســەردەمیانە.

4 -قۆناغەكانی دامەزراندنی چی بووە؟

قۆناغــی یەكــەم : 52٩58-1٩:1 قۆناغــی بــە نهێنــی

كاركــردن بــووە.

قۆناغـی دووەم : 58٩1-1٦٩:1 قۆناغـی خۆئاشـكرا كردن

و خۆپێگەیانــدن و كردنــەوەی بــارەگا لــە نــاو شــارەكان وئەنجامدانــی چاالكــی .

قۆناغــی ســێیەم : 1٦٩-1٠7٩:1 قۆناغــی بەشــداریكردن لـە شۆڕشـی ئەیلـول و چاالكییەكانـی شـۆڕش و سـەلماندنیڕۆڵ و توانــای ئافــرەت.

قۆناغــی چــوارەم :٠7٩75-1٩:1 كاتــی ڕاگەیاندنــی ڕێكەوتننامـەی 11ی ئـادار، لـەم قۆناغـەدا یەكێتـی ئافرەتانـی كوردســتان، بــە فەرمــی دەســتی بــە خۆڕێكخســتن كــرد و كۆنفرانــس و كۆنگــرەی بەســت و پەیــڕەو و پرۆگرامــی بــۆخــۆی دانــا.

قۆناغــی پێنجــەم :75٩1-1٩٩:1 قۆناغــی كار كــردن لــەتاراوگــە.

قۆناغــی شەشــەم : قۆناغــی دوای ڕاپەڕیــن، قۆناغــی گەڕانـەوە بـۆ نـاو شـارەكان و ئامێـزی جەمـاوەری ئافرەتـانو خەباتــی مەدەنــی.

5 -بەستنی كۆنفرانس و كۆنگرەكانی كەی ولە كوێبوون ؟

كۆنگرەی یەكەم:

لــەڕێكەوتــی 3/2/4-1٦٩1 بــە نهێنــی لــە ماڵــی بەهیــە مەعــروف بەســترا و، نــاوی ڕێكخراوەكــە لــە (یەكێتــی ئافرەتانــی پارتــی دیموكراتــی كوردســتان-عێراق)ەوە گــۆڕا

بــۆ (یەكێتــیئافرەتانــی كوردســتان.)

كۆنگرەی دووەم:

لــە ڕێكەوتــی /25٩/٠7٩1 شــاندی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان ئامــادەی كۆنگــرەی (اتحــاد نســاء  العــراق)  لــە

شـاری بەغـدا دەبـن، بـەاڵم لەبەرئـەوەی ئـەم دوو ڕێكخـراوە لـە زۆر ڕووەوە هاوئامانـج نابـن، شـاندی یەكێتـی ئافرەتانـی

كوردسـتان كـە پێكهاتبـوو لە نوێنەرانـی پارێزگاكانی (دهۆك، نەینــەوا، كەركــوك، ســلێمانی، خانەقیــن) لــە كۆنگرەكــەپاشەكشــە دەكات.

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان لــە 71/4/18٩1 لــە بەغــدا

كۆنگــرەی دووەمــی خــۆی بەســت و چەندیــن بڕیــار و ڕاسـپاردەی گرنگـی دەركـرد، كـە لەگـەڵ بارودۆخـی ئـەوكات دەگونجــان  و  بەڕێــز زەكیــە ئیســماعیل حەقــی بــە ســكرتێر

هەڵبژێــردرا.

لــە 72/2/13٩1 بــۆ خــۆ ئامادەكــردن بــۆ كۆنگــرەی

ســێیەم  یەكەمیــن كۆنفرانســی  خــۆی بەســتووە.

كۆنگرەی سێیەم:

لە ڕێكەوتی -27٩72/4/2٩1 دا لە مەسـیف سـەڵاحەدین كۆنگـرەی سـێیەم بەسـترا و بەڕێـز زەكیـە ئیسـماعیل حەقـی بـە سـكرتێر هەڵبژێـردرا.

لــەدوای هەڵوەشــانەوەی ڕێكەوتننامــەی 11ی ئــازار، لــە ئەنجامــی پیانــی خیانەتكارانــەی جەزائیــر و ئاوارەبوونــی گەلـی كوردسـتان، لـە نێـوان سـااڵنی 74٩83-1٩1، ئافرەتـان بــە دەگمــەن دەیانتوانــی چالاكــی بنوێنــن.

لــەنێــوان ســااڵنی 83٩1-1٩٩1 لــە تاراوگــە دەســتەی بــااڵی   یەكێتــی   ئافرەتانــی  كوردســتان   بــۆ   رێكخســتنی ئافرەتـان و ڕاپەراندنـی كاروباریـان لـە ئاوارەییـدا پێـك هێنـرا

و وەزیــرە پیــرداودوەك ســكرتێر دەستنیشــان كــرا.

كۆنفرانســی شــەهید لەیــلاقاســم لــە ٩1 – 23

2/2/٩٩1 دا  لــە هەولێــری پایتەختــی كوردســتان بەســترا و

نوێنەرانـی شـارەكانی(كەركوك، سـلێمانی، دهـۆك و هەولێـر) بەشـدارییان تێـدا كـرد و ئـەم كۆنفرانسـە ئامـاژە بـە پەیـڕەو و پرۆگــرام كــراو بڕیــاری گرنــگدەركــرا، هەرچەنــدە كۆنفرانـس بـوو، بـەاڵم دەسـەاڵتی كۆنگـرەی بـە خـۆی دا  و

بەڕێــز شــیرین ئامێــدی بــە ســكرتێر دانــرا.

كۆنگرەی چوارەم: لــە ڕێكەوتــی 7/7/27٩٩1 لــە شــاری هەولێــر لەژێــر

دروشــمی یەكســانی بەســترا و نوێنەرانــی لقەكانی(دهــۆك، هەولێــر، كەركــوك، ســلێمانی، رانیــە، ســۆران و ئاكــرێ و هەڵەبجـەی شـەهید و ڕێكخسـتنەكانی ی.ئـا.ك.لـە دەرەوەی واڵت) بەشــدارییان تێداكــرد و بەڕێــز شــیرینئامێــدی بــە

ســكرتێر هەڵبژێــردرا.

كۆنگرەی پێنجەم:

لــەڕێكەوتــی 27 – ٠3 /٠1/1٠٠2 لــە شــاری هەولێــر لەژێــر دروشــمی (ئاشــتی و یەكســانی و دادپــەروەری كۆمەاڵیەتــی) بەســترا و پەیــڕەو و پرۆگرامــینــوێ داڕێــژرا و و ســەركردایەتێكی نــوێ هەڵبژێــردرا و بەڕێــز شــیرین

ئامێــدی بــە ســكرتێرهەڵبژێــردرا.

كۆنگرەی شەشەم:

لــەڕێكەوتــی 12ـ14 7/3/٠٠2 بــە ئامادەبوونــی )175( ئەنــدامكــە نوێنەرایەتــی ســەرجەم ئەندامانــی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان-یان دەكــرد لــە گشــت شــار و شــارۆچكەكانی كوردســتان لەژێــر دروشــمی (پەرەپێدانــی

توانــای ئافرەتــان لەپێنــاو بنیاتنانــی كۆمەڵگەیەكــی یەكســان) لـە هەولێـردا بەسـترا و بەڕێـز دكتـۆر کوردسـتان موكریانـی

بــە ســكرتێر هەڵبژێــردرا.

كۆنگرەی حەوتەم : لــە ڕۆژی ڕێكەوتــی /8/5-4٠1٠2 لــە هۆڵــی شــەهید

سـەعد عەبـدواڵ لـە هەولێـری پایتەختـی هەرێمـی كوردسـتان، لــە ژێــر درووشــمی ( بــەرەو كۆمەڵگایەكــی مەدەنــی و ئایندەیەكـی پرشـنگدارتر )دەسـتی بـە كارەكانـی خـۆی كـردو

بەڕێــز د.ڤیــان ســلیمان، بــە ســكرتێر هەڵبژێــردرا.

كۆنگرەی هەشتەم :

لــە ڕێكەوتــی /4-3٩18/٠2 لــە ژێــر نــاوی (نیشــتیمان)

و بــە دروشــمی (تواناســازی ئافــرەت، جڤاكــی پێشــكەوتوو)بــە ئامادەبوونــی (٦٦)1 ئەنــدام، یەكێتــیئافرەتانــی كوردســتان هەشــتەمین كۆنگــرەی لــە هەولێــری پایتەخــت

بەســت و بەڕێــز د.ڤیــان ســلیمان بــە ســكرتێر هەڵبژێــردرا.

 

-6ئامانجــی  ســەرەكی  دامەزراندنــی یەكێتــی

ئافرەتانــیكوردســتان چبــووە؟

ئامانجــی   ســەرەكی  و   تــەوەری   دامەزراندنــی   ئــەم رێكخــراوە خــۆی لــە بــرەودان بــە هــزر و توانــای ئافــرەت بــۆ داكۆكیكــردن لــە مافەكانــی و بەشــداریكردنی لــە پرســە

نەتەوەیـی و جڤاكـی، هاوتـای ڕەگـەزی بەرامبـەر دەبینێتـەوە، بەشــداریكردنی  ئافــرەت لــە  خەباتــی  نەتەوەیــی  لــەوەوە سـەرچاوە دەگرێـت كـە ئافـرەت خـۆی بـە هاوبـەش دەزانێـت بــۆ هەمــوو ئەركــە نەتەوەییــەكان لــەو پێناوەشــدا هەمــوو توانــای خــۆی دەخاتــە گــەڕ بــۆ ســەلماندنی ئــەو راســتییەی كـە دەمانگەیەنێـت بـە ئامانجـی دووەم، كە ئەویشیەكسـانییە لــە نێــوان هــەردوو ڕەگــەزدا لــە ســەرجەم جومگەكانــی ژیانــی جڤاكــی مــرۆڤ ، لــەم پێناوەشــدا یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان كاری كــردووە بــۆ داكۆكیكــردن لــە مافەكانــی ئافــرەت و چەســپاندنی یەكســانی و بەرەنگاربوونــەوەی كلتــوری پیاوســاالری هەروەهــا، بەشــداریكردنی ئافــرەت لــە

ســەرجەم بوارەكانــدا بــە شــێوەیەكی كارا و یەكســان.

-7ئەندامبـوونلـە یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتان و

وەرگرتنـی بەرپرسـیاریەتی تێیـدا چۆنـە؟

بـە پێـی پرۆگـرام و پەیـڕەوی ناوخـۆی یەكێتـی ئافرەتانـی

كوردســتان كــە لــە كۆنگــرەی هەشــتەم بڕیــاری لێــدراوە، هەمــوو ئافرەتێكــی كوردســتانی دەتوانــێ ببێتــە ئەنــداملــەم رێكخــراوەدا، بــەو مەرجــەی تەمەنــی لــە (٦)1 ســاڵ كەمتــر نەبێــت، بــڕوای بــە پرۆگــرام و پەیــڕەوی ناوخــۆی رێكخراوەكــە هەبــێ، فۆرمــی ئەندامێتــی پــڕ بكاتــەوەو

ئابوونــەی بــە ئەندامبــوون بــدات.

هەمــوو ئەندامێكــی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان، دەتوانێــت لــە ئۆرگانەكانــی یەكێتــیئافرەتانــی كوردســتان بەرپرسـیاریەتی وەربگرێـت بـەو مەرجانـەی كـە لـە پرۆگـرام و پەیــڕەوی ناوخــۆ دیــاری كــراوەو ئــەو رێنماییانــەی كــە

مەكتەبــی ســكرتاریەت دەری دەكات كــە بریتیــن لــە :

-1 بــاوەڕی بــە ئامانجەكانــی ڕێكخــراو هەبێــت و

لەخۆبوردوانــە كار بــۆ بەدەســتهێنانیان بــكات.

-2بــاوەڕی بــە یەكســانی هەبێــت و ئــەو بــاوەڕەش لــە

هەڵســوكەوت و كردارەكانیــدا ڕەنــگ بداتــەوە.

-3پابەندبــوون بــە ئــەرك و بەرپرســیاریەتی لــە

ڕێكخــراودا بــە پێــیپەیــڕەوی ناوخــۆ.

-4 هــزری پــەروەردە بــكاتبــە بیرۆكــەی نــوێ و

ئەندێشــەی پێشــكەوتوخوازانە بــۆ پێشــكەوتنی ڕێكخــراو.

-8بنكــە و ئۆرگانەكانــی لــە كوێــن و چــون پێیــان

دەگەیــت ؟

ئۆفیسی سەرەكی یەكێتیئافرەتانی كوردستان مەكتەبی

ســكرتاریەتە لــە هەولێــری پایتەختــی هەرێمــی كوردســتان. )25( ئەنجومەنـی هەیـە كـە ئۆرگانـی بااڵیە لـە دوای مەكتەبی ســكرتاریەت و هەریەكــە لــەم ئەنجومەنانــەش سەرپەرشــتی چەنــد ناوەندێــك دەكــەن، هەروەهــا لــە رێگــەی ناونیشــانی ئەلیكترۆنــی ماڵپــەری یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان

)www.helinmedia.org(

هەمــوو ئافرەتێكــی كوردســتا ن نشــین و ئافرەتانــی كــوردی تاراوگــە دەتوانــن پەیوەنــدی بــە یەكێتــی ئافرەتانــیكوردســتان بكــەنو ببــن بــە ئەندامــی ئــەم رێكخــراوە.

 جیهانبینی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان

1-ڕەگ و ڕیشــەیهــزری لــە پشــت دامەزراندنــی یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتان چیـە؟ پارتـی دیموكراتـی

كوردســتان بۆچــی یەكێتــی ئافرەتانــی دامەزرانــد؟

هــەرڕێكخراوێــك كــە دادەمەزرێــت و ڕادەگەیەنرێــت پێویســتە ڕەگ و ڕیشــەیەكی هــزری هەبێــت، بــەو واتایــەی چوارچێـوەی هـزری ئـەم ڕێكخـراوە چیـەو دیـدو جیهانبینـی لەسـەر چ بنەماگەلێـك دامـەزراوە.هـزری پشـت دامەزراندنی یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتان، دەگەرێتـەوە بـۆ بیروبـاوەڕی پارتــی دیموكراتــی كوردســتان، كــە یەكەمیــن پارتــیكــوردی بــوو جیــاواز لــە ئەزموونەكانــی پێــش خــۆی توانــی سەرتاســەری خاكــی كوردســتان بــە هەمــوو جۆراوجۆریــە نەتەوەیــی و ئاینیەكانــی كۆبكاتــەوە لــە چوارچێــوەی حزبێكــیدیموكراتخــوازی نیشــتمانیدا، لەپــاڵ ئەمەشــدا پارتـیدیموكراتـی كوردسـتان هەوڵـیگۆرانـكاری بنچینەیـی لەنــاو كۆمەڵگــەی كــوردیدەدا. لــەو چوارچێوەیەشــدا هەوڵــی پێشخســتنی پرســی ئافرەتــی دەدا، كــە لــەو كاتــەدا هەســتیارترین   پــرس   بــوو،   لەبەرئــەوەی   لــەو   كاتــەدا دابونەریتــەكان بــە تــەواویبەســەر كۆمەڵگــەی كــوردیزاڵ بــوون.پارتــی دیموكراتــی كوردســتان بــە پێچەوانــەی شــەپۆل، خەباتــی بــۆ بەدەســتهێنانی مافــی ئافــرەت دەســت پــێ كــرد و لەپــاڵ پرســی نەتەوەیــی، پرســی ئافرەتــی لــەكاری حیزبیــدا جــێ كــردەوە. هــەرزوو یەكێتــی ئافرەتانــیكوردسـتانی دامەزرانـد، بـۆ ئـەوەی خـودی ئافـرەت بكەوێتـە كار و بــە دنیابینــیخــۆی هــەوڵ بــدات بــۆ بەدەســتهێنانیمافەكانــی خــۆی و بەدیهێنانــی گۆڕانــكاری لــە كۆمەڵگــەدا، لـەم چوارچێوەیەشـدا دامەزراندنـی ئەم ڕێكخراوە سـەرەڕای ئــەوەی هەوڵێــك بــوو بــۆ ســەرهەڵدانی بەهــای مرۆیــی نــوێ لــە نــاو كۆمەڵگــەو ســەرەتایەكی زەمینەســازی بــوو بــۆ كۆمەڵگەیەكــی پێشــكەوتوو ، لــە هەمانــكات ســیمایەكیپێشــكەوتوخوازانەی بــەم حیزبــەبەخشــی.

2-ڕوانگــەییەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان بــۆپرســی ئافــرەتلــە كۆمەڵگــەی كوردســتانی چیــە؟

ڕوانگــەی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان بــۆ پرســی ئافـرەت كـە لـە بنەڕەتـدا خـودی ئـەم ڕێكخـراوە بـۆ ئافـرەت دامــەزراوە، ڕوانگەیەكــی هەمەالیەنــەو كراوەیــە بــە جۆرێــك

كــە لــە كاتــی گۆڕانــكاری و تێپەڕاندنــی هــەر قۆناغێــك، جیهانبینــی ئــەم ڕێكخــراوە بــۆ پرســی ئافــرەت گۆڕانــكاری بەســەردا دێــت و ئامانــج و داواكارییەكانــی لــە ئاســتێكدا ڕاناگرێـت، بەڵكـو یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتان ڕێكخراوێكی كارتێكــراوە بــەو پێشــكەوتنانەی كــە بزوتنــەوەی فیمینیزمــی جیهانــی پێیــدەگات و بــڕوای وایــە كــە قۆناغێــك و كاتێكــی

دیاریكــراو نییــە بــۆ گەیشــتن بــە ســەرجەم داواكارییــەكان، بەڵكــو بەردەوامــی و نوێگــەری كرۆكــی كاری ڕێكخراوەیــییەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتانە.

لەروانگەی یەكێتی ئافرەتانی كوردسـتان پرسـی ئافرەت پرســێكی مرۆییــەو دوورە لــە هــەر جیاكارییــەك لــە نێــوان هـەردوو رەگـەز، لـە دیـدی یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتانەوە كێشــەی ئافــرەت كێشــەی پیاویشــەو هــۆكاری ســەرەكی ناهاوتایــی نێــوان ئــەم دوو رەگــەزە پرۆســەی پــەروەردەو پێگەیاندنـی كۆمەاڵیەتـی و كلتـوری كۆمەڵگەیـە، كـە چەندیـن یاســای كۆمەاڵیەتــی نەنووســراو، بــەاڵمكارپێكــراو و پیادەكراویــان هێناوەتــەوە ئــاراوە،كــە بــە هێزتــرن لــەیاســا نووســراوەكان و بەهۆیانــەوە ئافــرەت توندوتیــژی بەرامبـەر دەكـرێ و دەكـۆژرێ، یاخـود ناچـار بـە خۆكوشـتن و خۆســووتاندن دەكــرێ،هەربۆیــە یەكێتــی ئافرەتانــی كوردسـتان، خەباتـی خـۆی دژ بـە پیاو ئاراسـتە ناكات، بەڵكو دژ بــەو هــزرە كۆمەاڵیەتییــە پیاوســاالرە رێــك دەخــات، كــە دەیەوێت دەسـەاڵتی سـەرداری بدات بە پیاو و وەك پاشـكۆ مامەڵــە لەگــەڵ ئافــرەت بــكات، ئێمــە كۆمەڵگەیەكمــان دەوێــت مرۆڤســاالر بێــت كــە هەمــووانتێیــدا یەكســان بــن، عەقــڵبڕیـار بـدات، دەرفـەت یەكسـان بێـت و رێز لە ئیـرادە بگیرێت.

3-فێمینیــزمچیــە؟و ئایــا یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان نوێنەرایەتــی بزووتنــەوەی فیمینیــزم دەكات لــە هەرێمــیكوردســتان؟

چەمكــی فیمینیــزم لەهــەر كۆێیــەك بەرچــاو بكەوێــت و بخوێنرێتــەوە مەبەســتلێــی بزووتنــەوەی یەكســانیخوازی ئافرەتانــەو، هەڵگرانــی بیــری فیمینیزمــی بڕوایــانبــەوە هەیــە كــە ئافــرەت بــە هــۆی مێبوونــی دەچەوســێنرێتەوەو

دەبێــت كار بــۆ هەڵگرتنــی چەوســانەوەكانی ســەری بكرێــت، ئەگەرچــی  لــە  بنەمــادا  فێمینیســتی  بیرۆكەیەكــی  سیاســی

بزووتنـەوەی ئافرەتانـی ڕۆژئاوایـە دژی كلتـوری پاتریاركـی، بـەاڵم ئێسـتا بۆتـە چەمكێكـی جیهانـی و شـێوەیەكی جیهانـی بەخۆیــەوە گرتــووە، كرۆكــی بیــری فیمینیســتی ئەوەیــە، كــە ئافــرەت ژێردەســتەو چەوســاوەیەو دەبێــت هــەوڵ بدرێــت بــۆ نەهێشــتنی ئــەو ژێردەســتەیی و چەوســاندنەوەیە، بــەو پێیـەش هـەر تێكۆشـانێك بـۆ نەهێشـتنی جیـاكاری بەرامبـەر ئافـرەت و بەدیهێنانـی یەكسـانی بـە شـێوەیەك لـە شـێوەكان بنەمایەكـی فێمینیسـتانەی هەیـە، هەربۆیـە یەكێتـیئافرەتانـی كوردسـتان خـۆی بـە بەشـێك لـەو بزاڤـە جیهانییـە دەزانێـت و لــە چوارچێــوەی پێناســەكەیدا ئــەوەی دوپــات كردۆتــەوە كــە (لــە چوارچێــوەی بزووتنــەوەی فیمینیزمــی جیهانیــدا كار بــۆ گەیشــتنی ئافــرەت بــە مافەكانــی دەكات)، لــە كاتێكــدا كــە

فیمینیـزم بـۆ خـۆی چەندیـن لقـی وەك (لیبرال، سۆسیالیسـت،رادیــكاڵ، ماركسیســت، ماتریالیســت، كۆنزەرڤاتیــڤ،جوداخــواز، پۆســت مۆدێــرن) و هــی دیكەشــیلێــی بۆتــەوە، ئەمــەش بــە پێــی جیــاوازی بیروبۆچــون دەربــارەی پرســی ئافــرەت و چۆنیەتــی چارەســەركردنی ئــەو پرســە. یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان لــەو ڕوانگــەوە نوێنەرایەتــی بزووتنــەوەی فیمینیزمــی جیهانــی لــە كوردســتاندا دەكات و بەشــێكە لــەو بزووتنــەوە جیهانییــە، لــە هەمانــكات هیچــكام لــەو لقانــە بــە تــەواوی و دیاریكــراوی هەڵنابژێرێــت، بەڵكــوئــەو لقــەی، كــە بــاوەڕی پێیەتــی و خــۆی تێــدا دەبینێتــەوە، بزووتنــەوەی فیمینیزمــی كوردســتانییە، واتــە هەریــەك لــە لقەكانــی فیمینیــزم هەڵقــواڵوی كات ، شــوێنێكی دیكــەو هەلومەرجێكــی دیكــەن، بــەاڵم ئێمــە خەبــات بــۆ پرســی ئافــرەت دەكەیــن لــە كوردســتاندا و  ئافرەتانــی كوردســتان كێشــەی تایبەتــی خۆیــان هەیــەو دەبێــت هــەر هەوڵێــك لــەم ڕاســتایەدا وەاڵمــی كێشــەكانی خــودی ئافرەتــی كوردســتانیپــێ بێــت.

4-یەكێتــیئافرەتانــی كوردســتان بــۆ چ داهاتویــەكبــۆ ئافرەتانــی كوردســتان كار دەكات ؟

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان، كار دەكات بــۆ ئــەوەیئافرەتانــی كوردســتان بــە هەمــوو مافەكانیــان بگــەن. ئــەو مافانــەی كــە هەمــوو مرۆڤێــكپێویســتە هەیبێــت و ئــەوجیاوازییانـەی كـە بوونیـان هەیـە و بوونەتـە هۆكاری ئەوەی، كــە ڕەگەزێــك لــە ڕەگەزەكــەی دیكــە شــیاوتر و پەســەندتر بێــت، نەمێنێــت، پرســێك نەمێنێــت بــە نــاوی پرســی ئافــرەت و چەوســانەوەی ئافــرەت، بەڵكــو هەمــوو لــە پێنــاو پرســی مرۆڤایەتــی كار بكەیــن و بەهــا مرۆڤایەتییــەكان بچەســپێنین لــەكۆمەڵگــەدا، داهاتــووی كۆمەڵگەكەمــان كــراوە بێــت بــە

ڕووی گۆڕانكاری و نوێكارییەكاندا دوور لە چەقبەستوویی، ئافــرەت لــە نەهامەتییــەكان ڕزگاری بێــت، سیســتەمێك پەیـڕەو بكرێـت لـە كۆمەڵگـەدا كـە هیـچ رێگرییـەك لـە ئافـرەت نەكرێــت و ئافــرەتخــاوەن هەمــان بەهــا وســەنگ وپێگــەی

پیـاو بێـت، بـە هەمـان شـێوەی ئـەو خاوەنـی خـودی خـۆی و بڕیاردانــی بــە دەســتی خــۆی بێــت و هەڵبژاردەكانــی ژیانــی بـە پێـی خواسـت و ئـارەزووی خـۆی بێـت ، دەنگـی ئافـرەت لـە هەمـوو ناوەندەكانـدا بیسـتراو بێـت و دونیابینـی ئافـرەت لـە ناوەندەكانـی بڕیـاردا ڕەنگدانـەوەی هەبێـت و ئافـرەت لـەهەمـوو پۆسـتە باڵاكانـدا هاوبەشـی راسـتەقینەی پیـاو بێـت.

5-بیـروڕای سیاسـی و ڕوانگـەی یەكێتـی ئافرەتانـی كوردســتان بــۆ پرســە نەتەوەیــی و نیشــتیمانییەكانچیــە؟

یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتانڕێكخراوێكـی جەمـاوەری ئافرەتــان لــە ژێــر چەتــری پارتــی دیموكراتــی كوردســتانە، هەربۆیــە ڕوانگــەی سیاســی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان

هەمــان ڕوانگــەی سیاســیپارتــی دیموكراتــی كوردســتانە،واتــە لەپــاڵ هەوڵدانمــان بــۆ پێشخســتنی پرســیئافــرەت، هەمـوو هەوڵێـك دەدەیـن بـۆ سەرخسـتنی پرسـە نەتەوەیـی و نیشــتمانییەكان، لــە دیــدی ئــەم رێكخــراوەدا بزووتنــەوەی ئافرەتــی كوردســتانی و بزووتنــەوەی رزگاریخــوازی نەتــەوە هاوئاســتەو ئافرەتــی كــورد هاوبەشــی ئافرەتانــی جیهانــە لــە ئافرەتبوونــی و هاوبەشــی نەتەوەكەیەتــی لــە خەبــات بــۆ رزگاری و ســەربەخۆیی و لــەو پێنــاوەدا ئامــادەی هــەر ئــەرك و قوربانیدانێكیــن. كار دەكەیــن بــۆ ئــەوەی ئافــرەت وەك كەســایەتییەكی هۆشــیار بەشــداری خەباتــی سیاســی نەتەوەیــی بێــت و لــەو خەباتــەدا هەوڵــی ســڕینەوەو لەناوبردنــی نــۆرم و رۆڵــە ڕەگەزییــەكان

بــدات، كــە دەیەوێــت رۆڵــی ئافــرەت ســنووردار بــكات. یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان بــە هەمــووتواناكانــی پشــتیوانی لــە گوتــاری ڕابــەری نەتــەوەو نیشــتیمان بەرێــز (مەســعود بارزانــی) دەكات كــە مەنەفێســتی نیشــتیمانی و

ڕێــرەوی خەباتــی گەلــی كوردســتانە بــەرەو ســەربەخۆیی.
 

ئەرك و شانازیەكانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان

١-دەســتكەوت و شــانازییەكانی یەكێتــی ئافرەتانــی

كوردســتان چیــن؟

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان وێــرایئــەوەی لــە سـەرەتای دامەزراندنییـەوە پەیامـی داكۆكیكردن و یەكسـانی بــۆ  ئافــرەت  هەڵگــرت  لــە  هەمانــكات ئــەو  رێكخراوەیــە كــە شــانازیبەشــداری لــە بزووتنــەوەی رزگاریخــوازی نەتەوەكــەی پــێ دەبڕێــت و لــەو میانەشــدا چەندیــن نــاویدرەوشــاوەلە مێژوویــدا گەواهــی ئــەو رۆڵــەی بــۆ دەدەن، كــە شــەهید لەیــا قاســم بــوو بــە ســیمبۆلی ئــەو ئافرەتانــەولــە پێنــاو دۆزی ڕەوای گەلەكــەی چــوو بــەر پەتــی ســێدارە، بۆیـە دەتوانیـن بلێیـن یەكێتـی ئافرەتـان بەرجەسـتەی رۆڵـیئافرەتــی كوردســتانی كــردووە لــە ئەركــە نەتەوایەتییەكــەی، هــاوكات یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان لــە بــواری خەباتــی مەدەنـی و هێنانـە كایـەی یەكسـانیدا رۆڵـی گـەورەی هەبـووەلــە هۆشــیاركردنەوەی ئافرەتــی كوردســتان بــە مافەكانــی و چۆنیەتــی داواكردنــی ئــەو مافانــە. پشــكی شــێری هەبــووە لەبەرەوپێشــچوون و ئــەو گۆڕانكارییــە گەورانــەی كــە لــە مـاوەی دەسـەاڵت و حوكمـی پارتیـدا لـە رەوشـی ئافرەتانـی كوردســتان روویــان داوە لــە تــەواوی جومگەكانــی ژیانــیسیاســی و كۆمەاڵیەتیــدا.

دوای راپەڕیــن و لــە خەباتــی مەدەنیــدا رۆڵــی بەرچــاوی بینیــوە لــە پەرەپێــدان و پێشخســتنی كۆمەڵــگای كوردســتانی و بەدەســتهێنانی دەســتكەوتی گرنــگ لــە بــە یاســایی كردنــی مافەكانی ئافرەت و بە دامەزراوەیی كردن و دانانی میكانیزم بــۆ  پاراســتنیان  لــە  توندوتیــژی،  لــە  هۆشــیاركردنەوەی ئافــرەت بــە مافەكانــی و هۆشــیاركردنەوەی كۆمەڵــگالــە گرنگــی رێزگرتــن لــە مافەكانــی ئافــرەت، لــە پێگەیاندنــی كادری بــە توانــا و شــارەزا لــە تێكــڕای بوارەكانــدا و لــەو بوارەشــدا بــە دەیــان كادری یەكێتــی ئافرەتــان ئێســتا لەنــاودامـەزراوە گرنگەكانـی ئـەم واڵتـەدا رۆڵـی شایسـتە دەگێـڕن، لــە هــەر قۆناغێكــدا دروشــمی نوێــی بــەرز كردۆتــەوە و ئامانجـی پێشـكەوتووی كردۆتـە بنەمـای كاری خـۆی، لەبـەرئــەم مێــژووە پرشــنگدارە و گرنگــی ئامانجەكانــی و توانــا و دڵســۆزی كادرەكانــی بــە بەردەوامــی پارێــزگاری لــە پێگــەی خــۆیكــردووە وەكــو رێكخــراوی پێشــەنگ و ناوەندێكــیگرنگــی هۆشــیاری و پێگەیاندنــی ئافرەتــان.

2-ئەندامانــی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان چ شــانازیەكیان پێدەبرێــت ؟

یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان ڕێكخــراوی هەمــوو ئافرەتانــی كوردســتانە. هــەرئافرەتێــك كــە ببێــتبــە ئەندامــی   یەكێتــی   ئافرەتانــی   كوردســتان   ئەندامــە   لــە رێكخراوێكــی خــاوەن مێــژووی پڕشــنگدارو پــڕ لــە دەســتكەوت و ســەروەری،تایبەتمەنــدە بــەوەی وابەســتەی هیــچ ئایدۆلۆژیایەكــی دیاریكــراوی ســنووردار نییــە و هیــچ جــۆرە بیركردنەوەیــەك ناســەپێنێ بەســەر ئەندامەكانیــدا و چوارچێوەیەكـی هـزری داخـراوی نییـە، بەڵكـو رێكخراوێكـی كراوەیــە بــە ڕووی هەمــوو بیروبۆچوونــە جیاوازەكانــدا لــە چوارچێــوەی نیشــتیمانپەروەری و یەكســانی نێــر و مێــیمــرۆڤ لــە دەرفــەت،دەســتكەفت و بەرپرســایەتیدا، بۆیــە ئــەم هۆكارانــە و چەندینــی دیكــەش شــانازی دەبەخشــن بــەئەندامانــی یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان.

3-كادری یەكێتـی ئافرەتانـی كوردسـتان كـێ دەبێـت و دەبێـت چـۆن بێـت ؟

كادری یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان دەبــێ هەڵگــری

ئــەم ئەدگارانــەی خــوارەوەبێــت:

- دەبــێ لــە پێــش هــەر شــتێك، هەوڵــی خۆئــازاد كــردن لــە دابونەریتــە دواكەوتــووەكان بــدات، بــاوەڕی تــەواویبــە مافــی یەكســانی ئافــرەت هەبێــت و ئــەو باوەریــەش لــە ژیانــی تایبەتــی خۆیــدا ڕەنــگ بداتــەوە. خــاوەن رۆشــنبیری فیمینیســتی و ڕۆشــنگەری بێــت بــۆ ئــازادیو یەكســانیئافــرەت.

-شــارەزایی هەبێــت لــەبــواری كاری ڕێكخراوەیــی بــە شــێوەیەكی گشــتی و ڕێكخراوەكــەی خــۆی بــە شــێوەیەكی تایبەتــی، ئــاگاداری قۆناغەكانــی مێــژووی كاری ڕێكخراوەكـەی خـۆی بێـت،  پابەنـدی تـەواوی بـە پرۆگرامـی ڕێكخراوەكەیـەوە هەبێـت و هەوڵـی بـە كردەیـی ئەنجامدانـی بـدات و پێشـنیازی بـە سـودی هەبێـت بـۆ زیاتـر پێشخسـتنی.

- پێویســتە كادر كەســێكی كۆمەاڵیەتــی و ئەكتیــڤ بێــتلــەپەیوەندییــە كۆمەاڵیەتییــەكان، خۆســازێن بێــت لەگــەڵ ژینگەكـەی و بەشـداریئافرەتـان بێـت لـە بۆنـە تایبەتییـەكان.

- دەبێــت كادری یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان ئــەوە بزانێــت كــە مــەودای كاری ئــەم ڕێكخــراوە لــە چوارچێــوەی دیــدو سیاســەتی پارتــی دیموكراتــی كوردســتانەو پێویســتە هەوڵــی جــدی بــدات بــۆ چەســپاندن و گەیاندنــی بەرنامــەی پارتــی بــە ئافرەتانــی كوردســتان و دیــدو بۆچوونــی پارتــی لەمــەڕ مەســەلەكانی ئافــرەت بــە ئافرەتــان رابگەیەنــێ وهەروەهــا خــەم و پێداویســتی ئافرەتانــی كوردســتانیش بگەینێتــە پارتــی بــۆ ئــەوەی لــە بەرنامــە سیاســی و

حكومەتدارییەكــەی جێگــەی بــۆ بكاتــەوە و لــەم رێگــەوەســەنگ و كێشــی دەنگــی ئافرەتانــی كوردســتان بــۆ پارتــی دیمۆكراتــی كوردســتان راكێشــێت.

4-كادری یەكێتــی ئافرەتانــی كوردســتان چــۆن كارلەســەرخۆپێگەیانــدن دەكات؟

- پەرەپێدانــی ئاســتی هوشــیاری پێداویســتییەكی ســەرەكی هەمــوو كادرانــیڕێكخــراوەو پێویســتە كادر لــە ڕێــگایكەناڵــی جیــاوازەوە هەوڵــیخۆڕۆشــنبیر كــردن بــداتو كەســێكی خوێنــەربێــت و ســوود لــە ســەرچاوەمەعریفییــەكان وەربگرێــت .

-زانیــاری  هەبێــت  بــۆ  پــرس  و  كێشــەكانی ئافــرەت  و بەدواداچونـی هەبێـت بـۆ بـاڵو كـراوەو گۆڤـار و ڕۆژنامـەكان

بــە تایبــەت ئەوانــەی كــە لەســەر ئافــرەت دەردەچــن .

- لــە بــواری سیاســی دا پێویســتە كادری ڕێكخــراو كەســێكیهۆشــیارو چــاو كــراوەبێــت. بەدواداچونــی بــۆ ڕووداوە سیاســییەكان هەبێــت و ڕۆژانــە چاودێــری هەواڵــە سیاســییەكان بــكات و هەوڵــی زیــاد كردنــی ئاگایــی سیاســیخــۆی بــدات .

- هۆشــیاری یاســایی هەبێــتو ئــاگاداری یاســاكانی تایبـەت بـە ئافـرەت و خێـزان بێـت بـە تایبەتـی یاسـای بـاریكەســی و یاســای بەرەنگاربوونــەوەی توندوتیــژی خێــزان، ئـاگاداری هەبێـت لـە بـارەی یاسـا هاوشـێوەكان لـە واڵتانـی تــر و بــاری ئافرەتــان لــە ڕووی یاســاوە، ئەمانــە و چەندیــن رێـگای دیكـە هـەن كـە پێویسـتە كادری رێكخـراوی ئافرەتـان بیانگرێتەبــەر بــۆ ئــەوەی بتوانێــت لــە ئاســت ئــەو ئەركــەدا بێـت، كـە لـە ئەسـتۆی دایـەو ڕۆڵـی هەبێـت لـە پێشـكەوتن وگەشەســەندنی رێكخــراو .

ناونیشانی یەكێتی ئافرەتان كوردستان:

هەولێر، شەقامی ئازادی نزیك پەیامنگای هونەرە جوانەكان

ناونیشانی ئەلیكرتۆنی:www.helinmedia.org

 

 رێكخراوى يەكگرتووى خوشكانى ئیسلامى كوردستان

 ى .خ .أ .ك(KISU)

لە 1994/10/ 26 دامەزراوە. لەسەرتاسەرى كوردستان 25 لق وناوچەیان هەيە. ريكخراوێكى جەماوەريي ناحكوميى ئافرەتانە، لە پيناو چەسپاندنى ماف و هينانەدى خواست و گەشەپيدانى تواناكانيان ، بەديديكى ئیسلاميانەى هاوچەرخى ميانەرەو تيدەكۆشيت. بەدروشمى: هۆشيارى، خيزان،گەشەپيدان  کاردەکات.

 بنەما گشتييەكان :

 1 -خيزان يەكەى بنەرەتى پيكهاتەي كۆمەلە، تۆكمەكردن و پاراستنى، ئەركى سەرەكى هەموو دەسەڵاتەكانە.

 2-ژن و پياو دوو رەگەزى هاوتان، لە مافدا يەكسانن و لە ئەركدا تەواوكارى يەكترن. 

3-جياوازى رەگەزيى وبيروبۆچونى سياسي ونەتەوەيى وئاينى ومەزهەبي، دياردەيەكى سروشتيى كۆمەڵگەيە پێويستە ريزلێگيراوبێت.

 4-بڵاو كردنەوەى بەها مرۆييەكان، بەرەنگاربوونەوەى توندوتيژى دژ بە ژنان لە ژێر هەرناو و پاساوێكدا بێت.

 5 -رەچاوكردنى پرەنسيپ و ياسائاسمانى و مرۆييەكان، كە رێگرن لە بەردەم بازرگانىكردن بە مرۆڤەوە. 

6 - مامەڵەى ئەرێنى لەگەڵ رێكەوتننامە ئیسلامي و نێودەوڵەتييەكان، بە پاراستنى تايبەتمەندى ئايينى و كلتورى ميللەتەكەمان. 

* ئامانجە گشتييەكانى ريكخراوەكە بوداكۆكى كردن لەمافى ئافرەتان

 1-بەرزكردنەوەى ئاستى رۆشنبريى ئافرەتان.

 2-گرنگيدان بە توێژينەوەى زانستی و خويندنەوەى نوى، بۆ دەقە شەرعيەكاني تايبەت بە ئافرەتان.

٣-هەوڵدان بۆ زياتر كاراكردنى رۆڵى ئافرەتان، لە بوارى سياسى و بەشدارييان لە پۆستە سياسى و كارگيرييەكاندا.

 4-كاركردن لەپيناوبەرزكردنەوەى ئاستى هۆشيارىياسايي ئافرەتان و پيشنيازكردن وپشتگرييكردنى ئەوپرۆذەياسايانەى،كەخزمەت بەئافرەتان دەكەن.

 5-داكۆكيكردن لەدامەزراوەى خيزانوپاراستنى وبەرزكردنەوەىئاستى هۆشيارى كۆمەڵايەتيى.

 6-كاركردن بۆبەكۆمەڵگايي كردني پرسي ژن ومنداڵ و خێزان.

 7-كاركردن لەسەرسەربەخۆكردنى ئابورى ئافرەتان وخاوەنداريتييان، مولكداريتيان. 

٨-داكۆكي كردن لەداخوازييەكانى ژذنانى گوندنشني وبەرزكردنەوەي ئاستی هوشيارييان.

 9-بەرەنگاربونەوەى هەمووفۆرمەكانى توندوتيژى تايبەت دذ بە ئافرەتان.

 10-هەماهەنگى لەگەل سەرجەم ريكخراووسەنتەروكۆمەڵەمرۆڤ دۆستەكانى ناوخۆيى و نێودەوڵەتيەكان،بۆچەسپاندنى مافەكان لەجيهاندابەگشتى،لەكوردستان وعيراقدابەتايبەتى.

 11-كاركردن لەسەر بەديهيناني مايف قوربانيانى جينۆسايدوكيمياباران وئاوارەوراگويزراوان و سەرجەم پيكهاتە ئايينى و نەتەوەييەكان، كە قوربانيي دەست و بريى رەشى تريۆر و تۆقاندنن.

 12-كاركردن بۆداخوازييەكاني ژنان،لەكاتي جەنگ وچۆنيەتي خۆپاراستنيان. ستراتیژی كارى يەكگرتووى خوشكانى ئیسلامى كوردستانە.

خولی حەوتەم

1 -بەرزكردنەوەى ئاستى رۆشنبريى گشتى وئیسلامي بەتايبەتى بۆچەسپاندنى بەهاكانى دادپەروەرى وكەوەژيانو يەكترقبوڵكردن.

 2 -گەشەپێدانى بەهاپەيوەنديدارەكان بەپاراستن وبونياتنانى خيزان.

 3 -زامنكردنى پيگەى ذنان لەبوارى سياسى وناوەندەكانى برياردا.

 4-داكۆكيكردن لەقەدەغەكردنى هەمووجۆرەبازرگانيەك بەمرۆڤەوە. 

5 -كاركردن بۆبەرزكردنەوەى ئاستى ئابوورى وسەربەخۆى ودارايى ئافرەتان.

 6-هاري كاريكردن وكاركردن لەسەرخالەهاوبەشەكان لەگەڵ ريكخراوەكانى ذنان وكۆمەلگەى مەدەنيدا.

 7-رەتكردنەوەورووبەرووبوونەوەى توندوتيژى. 

* 4 ساڵ جارێك، بە ئامادە بووني 2\3 ئەندامان كونگرە دەبەسترێت. 

یەکێتی ژنانی کوردستان

یەکێتی ژنانی کوردستان، لە ساڵی ١٩٨٩ لە لایەن هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد و کافیە سلێمان و ژمارەیەک ژنی دیکە لە دەرەوەی وڵات دامەزراوە. رێکخراوێکی جەماوەرییەو سەر بە یەکێتی نیشتیمانی کوردستانە. 

لە ژێر دروشمی(ژن. خەبات، ژیان) کاردەکات. گۆڤاری تەوار و رۆژنامەی ژیانەوە لە سەرەتای دامەزراندنی یەکێتی ژنانەوە بڵاودەبنەوەو تا ئێستا بەردەوامن. لە ساڵی ١٩٩١ لە شاری سلێمانی چالاکی مەدەنییان دەستپێکردووە.

لە ساڵی ١٩٩٨ یەکەمین کۆنگرەی خۆی بەستووە. کافیە سلێمان، ئەندامی دەستەی دامەزراندنی یەکێتی ژنان بووەتە سکرتێری رێکخراوەکە. ١١ ئەندامی دیکە بوونەتە ئەندامی سکرتاریەت. تا ئێستا هیچ کۆنگرەیەکی تری نەبەستووە.

لە  هەولێر، سلێمانی، بادینان، کەرکوک، سۆران، کۆیە، راپەڕین، چەمچەماڵ، گەرمیان، دوکان، خانەقین، شارەزور، شينگال و دوزخورماتوو لق و بارەگایان هەیە. 

 

رێکخراوی خوشکانی ئیسلامی کوردستان

رێکخراوی خوشکانی ئیسلامی کوردستان، رێکخراوێکی سەر بە کۆمەڵی دادگەری کوردستانە، لە ٢ی ئابی ١٩٩٢ دامەزراوە.

دروشمیان(خێزان، پەروەردەو گەشيپێدان)ە. سەدا بیست و پێنج لە کۆمەڵی دادگەری وەک رێژەی کۆتا بۆ ژنان تەرخانکراوە. لە کۆی ٢٢ئەندامی سەرکردایەتی ئەم حزبە ٤ ئەندامیان ژنە.

کۆمەڵی دادگەری کوردستان لە ساڵی ٢٠٠١ لە بزووتنەوەی ئیسلامی کوردستان، جیابووەتەوە لە ساڵی  ٢٠٢١پاشگری ئیسلامی لە ناوی حزبەکەی کردووەو لە کۆمەڵی ئیسلامی کوردستانەوە گۆڕی بۆ کۆمەڵی دادگەری کوردستان. 

رێکخراوی خوشکانی ئیسلامی کوردستان، تا ئێستا چوار کۆنگرەیان بەستووە، قومریە شێخ محەمەد بەرزنجی سکرتێری رێکخراوەکەیە. ئەندامبوون لەم رێکخراوە مەرجە بە هەبوونی باکگراوندێکی ئیسلامی و سەرجەم ئەندامانیان باڵاپۆشن. 

خاوەن  پەیڕەو-وپڕۆگرامی تایبەتن و ئامانجیان(خزمەتکردن و هاوکاری کردنی ژنانە) لە ناو کۆمەڵی دادگەری و کوردستان بە پێی ئەوا چوارچێوەیەی کە ئاینی ئیسلام دایناوە. ئەنجومەنی سەرکردایەتی رێکخراوەکەو شەش لقیان لە شارەکانی کوردستان هەیە.

بابەتی پەیوەندی دار

0 لێدوانەکان

نەزەری خۆتان بنووسن

ئیمەیلەکەتان بە هیچ شێوەیێک بڵاو نابێتەوە. هەموو فیڵدە ئەستێرە دارەکان ئیجبارین