چارەنووسی عێراق دوای هاوپەیمانی نێودەوڵەتی
نوچە نێت
ئا: سنوور یاسین
پێشەکی:
دوای چەندین گفتوگۆ و کۆبوونەوەی ڕاستەوخۆ و بە گوێرەی ئەم پلانە پێشوەختەی دایان نابوو دواجار هێزەکانی ئەمەریکا بڕیاریان دا بنکەکانیان لە عێراق بەجێبهێڵن و لە مانگی داهاتوو لە سێ بنکەى سەرەکى ئەمەریکا لە عێراق، بکشێنەوە ڕوو لە هەرێمی کوردستان بکەن.
ڕۆژی یەکشەممە (17/ئاب/2025) ماڵپەڕی (میهر) بڵاویکردەوە، هێزەکانی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بە سەرکردایەتی ئەمەریکا لە بنکەی عەین ئەسەد، فڕۆکەخانەی بەغدا و فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان لە عێراق دەکشێنەوە و کشانەوەکە لە مانگی ئەیلوولی داهاتوو دەستپێدەکات وەک بەشێک لە جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی نێوان بەغدا و واشنتۆن.
عێراق لە نێوان بەڕێوەبردنی سەروەری و مەترسییە ستراتیژییەکان
کشانەوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی بە ڕابەرایەتی ئەمەریکا کاریگەری ڕاستەوخۆی دەبێت بۆ سەر پایتەختی عێراق، عەین ئەسەد کە دووەم گەورەترین بنکەی ئاسمانییە لە عێراقدا، ماوەیەکی زۆرە وەک بنکەی هێزەکانی عێراق و هاوپەیمانان لەژێر فەرماندەیی ئۆپراسیۆنەکانی جەزیرە و بادیە خزمەت دەکات لە عێراق.
ئەم هەنگاوەی هێزەکانی هاوپەیمانان نیشانەی کرداری سەرەتاییە بۆ دوو قۆناغی کشانەوە کە چاوەڕوان دەکرێت تا ئەیلولی (2026) بەردەوام بێت کە قۆناغ بە قۆناغ لە بەغدا دەست پیدەکات و هێمای کۆتایی هاتنی زیاتر لە دوو دەیە بوونی سەربازانی بیانییە لە پایتەختی عێراق.
عێراق بەهۆی ئەم هەنگاوەی سەربازانی هاوپەیمانان دەکەوێتە هەڵبژاردنی ڕێگەیەک لە نێوان بەهێزکردنی سەروەری نەتەوەیی و چارەسەرکردنی کێشە ئەمنییەکان کە هێشتا چارەسەر نەکراون و ئەرکی حکومەتە کە چارەسەری ئەم پرسە بکات.
وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکان ڕایگەیاند، کشانەوەکە یەکێکە لە گرنگترین دەستکەوتەکانی حکومەت بۆ هەوڵە سیاسییە فراوانەکان و سووربوونی سەرۆک وەزیران لەسەر ئەم بابەتە. هەروەها پێشکەوتنی بەرچاو لە سیستەمی ئاسایشی عێراقدا بوونی هەیە وەک مۆدێرنکردنی چەکەکان و بەهێزکردنی ئۆپراسیۆنە هەواڵگرییەکان.
بە گوتەی وتەبێژی فەرماندەی گشتی هێزە چەکدارەکان حکومەت سوود لە هەنگاوەکە دەبینێت وەک متمانە بە توانای هێزە عێراقییەکان بۆ پاراستنی سەربەخۆیی وڵات و ڕێگرتن لە هەر کردەوەیەک لە وڵاتدا و دەزگا هەواڵگریەکان
کارامەیی زیاتریان دەبێت و هۆکارێکی گرنگن کە عێراق لە توانایدا دەبێت کۆنترۆڵی تەواوی کاروباری ئەمنی بکات و ڕێگری بکات لە هەر هەڕەشەیەک بۆ سەر ئاسایشی وڵات.
ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق سەبارەت بەم پرسە دەڵێت، بڵاوەپێکردنەکەی هێزەکانی هاوپەیمانان لەسەر بنەمای ڕێکەوتنی ئەمنی دوولایەنە و کاریگەری فشاری دەرەکی یان ململانێی ناوچەیی نییە، بەڵکو پەیوەستە بە رێککەوتنی چوارچێوەی ستراتیژی (2008)ی ئەمەریکا و عێراق وەک بناغەی یاسایی بۆ ئەم کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان.
ماوەیەکی زۆرە ئەمەریکا دابینکردنی سیستەمی بەرگری ئاسمانی پێشکەوتووی بۆ عێراق ڕاگرتووە، هەندێک سەرچاوە ئاماژە بۆ ئەوە دەکەن کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمان لە عێراق یان بەردەوامی مانەوەیان کاریگەرییەکی ئەوتۆی نابێت.
ڕاستییەکی بیندراو و هەستپێکراوە، ئەگەرچی هێزە عێراقییەکان ئەزموونێکی زۆریان لە شەڕدا پەیدا کردووە، بەڵام هێشتا سیستەمی بەرگریی ئاسمانی کاریگەر یان تەکنەلۆژیای راداری پێشکەوتووی ئەوتۆ لە وڵاتەکە نییە کە بتوانێت مووشەک و فڕۆکەکانی دوژمن بوەستێنێت و هەڕەشە دەرەکییەکان و گرژییەکانی لە عێراقدا هێشتا بوونی هەیە.
دەرئەنجام:
لەگەڵ کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان و کۆتایی هاتنی پرۆسەکە تا مانگی ئەیلولی (2026) هێشتا چەندین پرسیاری سەرەکی دەمێنێتەوە بۆ نموونە، ئایا عێراق دەتوانێت بەردەوامی بە چاکسازییە ئەمنییەکان بدا؟ ئایا خاڵە لاوازەکانی ئەمنی بەردەوامی دەبێت و دەمێنێتەوە؟ ئامادەیی هەیە خۆی لە ململانێکان بکشێنێتەوە؟
ئایا عێراق دەبێتە گۆڕەپانی شەڕ بۆ ململانێی گەورەتر؟ ئایا ئەمەریکا و ئیسرائیل هەوڵ دەدەن خاکی عێراق بەکار بهێنن بۆ فشار خستنە سەر ئێران؟ ئایا عێراق هەڕەشەیە بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ و دینامیکی هێزی ناوچەکە؟
لە بەرامبەریش دا، بەرپرسانی حکومەتی عێراق دووپاتی دەکەنەوە، سەروەری و ئاسایشی عێراق پارێزراو دەبیت و ناهێڵن خاکی عێراق بۆ هیچ ململانێیەک بەکاربهێندرێت.
0 لێدوانەکان
Karla Gleichauf
12 May 2017 at 05:28 pm
On the other hand, we denounce with righteous indignation and dislike men who are so beguiled and demoralized by the charms of pleasure of the moment
M Shyamalan
12 May 2017 at 05:28 pm
On the other hand, we denounce with righteous indignation and dislike men who are so beguiled and demoralized by the charms of pleasure of the moment
Liz Montano
12 May 2017 at 05:28 pm
On the other hand, we denounce with righteous indignation and dislike men who are so beguiled and demoralized by the charms of pleasure of the moment