Nuce Logo

بەپێی لێدوانی پزیشکانی ڕۆژئاوای كوردستان، تووشبووان هەست بە سەرئێشەی توند، تای بەرز (تا 40 پلەی سیلیزی)، کۆکەی بەردەوام و بێهێزییەکی زۆر دەکەن، ئەم شەپۆلە بەتایبەتی لەنێوان منداڵاندا زۆر بەربڵاوە، جوان خالد، یەکێک لە تووشبووانی ڤایرۆسەکەیە لە قامشلۆ دەڵێت، هەست بە تەنگەنەفەسی و ئازارێکی زۆری پشتم دەکەم، ڤایرۆسەکە بە خێرایی لە هاوڕێیەکمەوە بۆ من و پاشان بۆ هەموو خێزانەکەم گوازرایەوە.

ڤایرۆسی (H3N2) کە بە ئەنفلۆنزای هۆنگ کۆنگ ناسراوە، بۆ یەکەمجار لە هاوینی ساڵی 1968 لە هۆنگ کۆنگ سەری هەڵدا و بووە هۆی گیانلەدەستدانی ملیۆنێک کەس لە جیهاندا، حامد سینۆ کە پزیشکێکە لە قامشلۆ، ئاماژە بەوە دەکات، ئەم ڤایرۆسە ساڵانە لە وەرزی پاییز و زستاندا بڵاودەبێتەوە، بەڵام ئەمساڵ (2025) ڤایرۆسەکە شێوەی خۆی گۆڕیوە و نیشانەکانی بە قورستر بەسەر تووشبوواندا دەرکەوتوون، هەرچەندە تا ئێستا حاڵەتی مەترسیدارمان تۆمار نەکردووە.

بۆ ڕووبەڕووبوونەوە و خۆپارێزی لەم ڤایرۆسە، پزیشکان جەخت لەسەر دوو ڕێگەی سەرەکی دەکەنەوە:

1. کوتان: لە دوای ساڵی 1968ـەوە، ڤاکسینی تایبەت بە (H3N2) پەرەی پێدراوە و ساڵانە لەلایەن ڕێکخراوی تەندروستی جیهانییەوە (WHO) نوێ دەکرێتەوە بۆ ئەوەی لەگەڵ گۆڕانکارییەکانی ڤایرۆسەکەدا بگونجێت.

2. چارەسەر بە دەرمان: لە ساڵی 1999ـەوە دوو دەرمانی سەرەکی بۆ چارەسەری ئەم ڤایرۆسە پەسەند کراون کە بریتین لە:

•         ئۆسێلتامیڤیر (Tamiflu): بە شێوەی حەب دەخورێت.

•         زانامیڤیر (Relenza): بە شێوەی پڕژێنەی هەڵمژین (بەخاخ) بەکاردێت.

پزیشکان ڕێنمایی دەدەن کە پێویستە ئەم دەرمانانە لە ماوەی 48 کاتژمێری یەکەمی دەرکەوتنی نیشانەکاندا وەربگیرێن بۆ ئەوەی کاریگەرییان هەبێت لە کەمکردنەوەی ماوەی نەخۆشییەکە و ڕێگریکردن تێكچوونی تەندروستیی توشبوو، بەتایبەتی بۆ منداڵان، بەساڵاچووان، لەگەڵ ئەو کەسانەی نەخۆشیی ڕەبۆ و تەنگەنەفەسییان هەیە.