وەزارەتى نەوتى عێراق داوایەک ئاراستەى حکومەتى هەرێم دەکات
نوچەنێت
ئەمڕۆ سێشەممە (2026/3/17) وەزارەتى سامانە سرووشتییەکانى عێراق راگەیێندراوێکى بڵاوکردۆتەوە، تێیدا روونکردنەوەى لەسەر راگەیێندراوى وەزارەتى سامانە سرووشتییەکانى هەرێم داوە، داوا دەکات حکومەتى هەرێم بە بڕیارکەى خۆى دا بچێتەوە
دەقى راگەیێندراوى وەزارەتى نەوتى عێراق:
ئێمە بەدواداچوونمان بۆ ئەو بەیاننامەیە کردووە کە وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە حکوومەتی هەولێر بڵاوی کردووەتەوە، کە بەیاننامەیەکی تەواو سیاسی بوو کە هەڵوێستی حزبی بووە. نوێنەرایەتی دیدگای پیشەیی و یاسایی نییە بۆ کارکردن لە کەرتی نەوتدا.
بۆیە ئەمانەی خوارەوە بۆ هەموو خەڵکی عێراق ڕوون دەکەینەوە:
یەکەم: وەزارەتی نەوت هەوڵێکی زۆر دەدات بۆ دەستپێکردنەوەی کارەکانی لەسەر بۆری نەوتی کەرکوک – جەیهان سەرەڕای ئەو ئاستەنگانەی ڕووبەڕوومان بوونەتەوە. هیوادارە لەماوەی چەند ڕۆژی داهاتوودا تەواو بێت بۆ ئەوەی بتوانرێت ڕاستەوخۆ نەوتی کەرکوک هەناردە بکرێت. بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی هەلومەرجی ئێستا، وەزارەت داوای کردووە بەشێوەیەکی کاتی ئەو بۆرییەی وێستگەی سەرلو لە کەرکوک بەیەکەوە دەبەستێتەوە و وێستگەی فیشخابور بەرەو بەندەری جەیهان بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی ڕۆژانە لە 250 هەزار بەرمیل زیاتر هەناردە نەکرێت. ئەگەر نەوتی بەرهەم هێنراو لە کێڵگەکانی هەرێمی کوردستانی عێراق زیاد بکرێت، ئەوا ڕێژەی هەناردەکردنی دەگاتە نزیکەی 450 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. ئەم بەرهەمە بە لەبەرچاوگرتنی نرخە بەرزەکانی ئێستا، دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی ئەو قەیرانەی کە بەهۆی داخستنی گەرووی هورمزەوە دروست بووە.
دووەم: بەپێی ڕێککەوتنی بۆریی عێراق و تورکیا (ITP)، ئەو بۆرییە دامەزراوەیەکی حکومەتی فیدراڵییە و توانای ڕۆژانە لە یەک ملیۆن بەرمیل زیاترە. ڕێگاکەی لەژێر ئیدارەدانی ڕاستەوخۆی حکومەتی فیدراڵیدایە، چ لە ڕووی یاساییەوە و چ لە ڕووی سیاسییەوە، کە دەسەڵاتی کارپێکردنی بۆرییەکە و هەناردەکردنی نەوتی هەیە تا توانای تەواوی خۆی. لایەنی تورکی کراوەیی خۆی بۆ ئەمە دەربڕیوە. پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە، وەک بەشێک لە پلانی ستراتیژی وەزارەت، بۆرییەکی بەدیلێکی نوێ هاوتەریب لەگەڵ ئەم بۆرییە دروست دەکرێت، کە تەواوکەری پڕۆژەی بۆری بەسرە-حەدیحەی پلان بۆ داڕێژراوە. بۆیە داوا لە حکومەتی هەولێر دەکەین سەرلەنوێ بە بڕیارەکەیدا بچێتەوە بۆ ڕاگرتنی هەناردەکردن. ئەگەر ڕەتی بکاتەوە، حکومەتی فیدراڵی هەموو ڕێوشوێنێکی یاسایی پێویست دەگرێتەبەر.
سێیەم: جێگای سەرسوڕمانە کە وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە حکومەتی هەولێر پرسی هەناردەکردنی نەوتی لە ڕێگەی ئەو بۆرییەی پێشتر ئاماژەمان پێکراوە گرێداوەتەوە بە بابەتی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمەوە کە دەچێتە ژێر دەسەڵاتی وەزارەتی دارایی هەرێمەوە. ئەمە سەرەڕای ئەو چارەسەرە یاساییانەی کە پێشنیار کراون بۆ ڕێکخستنی پێدانی مووچە. بەهەمان شێوە وەزارەت جێبەجێکردنی سیستەمی ئاسیکودای لەخۆگرتووە کە ئامرازێکی چارەنووسسازە بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و نوێنەرایەتی دەستپێشخەرییەکی گرنگی چاکسازی دەکات کە ئاسانکاری بۆ بازرگانی شەرعی دەکات و دراوی بیانی بەبێ دەستکاریکردن و ساختەکاری بەرهەمدەهێنێت.
چوارەم: ئەمڕۆ حکوومەتی هەولێر دیسانەوە هەوڵی پێشێلکردنی دەستوور دەدات، بەتایبەتی ماددەی 110 کە مافی داڕشتنی سیاسەتی دارایی بە حکومەتی فیدراڵی دەدات، هەروەها مادەی 111 کە تێیدا هاتووە "نەوت و گاز موڵکی هەموو خەڵکی عێراقە لە هەموو ناوچەکان و پارێزگارەکاندا". ئەمەش زیاتر بەهێزتر دەبێت بە بڕیارەکانی دادگای باڵای فیدراڵی ژمارە 59/فیدراڵی/2012 و ژمارە 110/فیدراڵی/2019، کە ئەم بنەمایە دووپات دەکەنەوە. هەروەها لە مادەی 112ی دەستووردا هاتووە، ئەو سەرچاوانە بە شێوەیەک بەڕێوەببرێن و وەبەرهێنان بکرێن کە زۆرترین سوودی بۆ گەلی عێراق هەبێت. ئیستغلالکردنی حکوومەتی هەولێر لە بارودۆخی ناخۆشی ئێستای هەرێم و هەوڵەکانی بۆ ڕێگریکردن لە هەناردەکردنی نەوت لە ڕێگای بۆری کەرکوک- جەیهانەوە، مەترسییەکی گەورە و نابەرپرسانە بۆ سەر بەرژەوەندییەکانی هەموو عێراقیەکان بە خەڵکی هەرێمی کوردستانیشەوە پێکدەهێنن. جگە لەوەش زیان بە ناوبانگی نێودەوڵەتی عێراق دەگەیەنێت.
پێنجەم: داوا لە ئەنجوومەنی نوێنەران دەکەین کە شەرەفی نوێنەرایەتیکردنی هەموو عێراقی هەڵگرتووە، لەگەڵ هەموو ئەندامەکانی بە ئەوانەی کە گەلەکەمان لە ناوچەکەدا هەڵیبژاردووە، بەدواداچوون بۆ ئەم دۆخە نائاسایی و بەدبەختە بکەن کە متمانە تێکدەدات و فشاری ئابووری دەخاتە سەر عێراق لە کاتێکی هەستیاردا کە بەرگەی مانۆڕی سیاسی ناگرێت. داوایان لێدەکەین کە واقیعەکانی سەر زەوی و بەرژەوەندی باڵای هەموو گەلەکەمان بە یەکسانی لەبەرچاو بگرن.
وەزارەتی نەوت
17ی ئازاری 2026
0 لێدوانەکان
Karla Gleichauf
12 May 2017 at 05:28 pm
On the other hand, we denounce with righteous indignation and dislike men who are so beguiled and demoralized by the charms of pleasure of the moment
M Shyamalan
12 May 2017 at 05:28 pm
On the other hand, we denounce with righteous indignation and dislike men who are so beguiled and demoralized by the charms of pleasure of the moment
Liz Montano
12 May 2017 at 05:28 pm
On the other hand, we denounce with righteous indignation and dislike men who are so beguiled and demoralized by the charms of pleasure of the moment